Të gjithë janë fajtorë, përveç djalit tim!

Jetojmë në kohë kur kemi më shumë se kurrë shkolla, diploma, dijetarë, ekspertë… Jetojmë në kohën e organizimit të shumë seminareve, ligjëratave dhe këshillimeve për edukimin e fëmijëve… por pavarësisht kësaj, më duket se ka gjithnjë e më pak edukim dhe gjithnjë e më shumë probleme.

E kemi teknologjinë, dhe në çdo hap internetin, pedagogë dhe psikologë, por përsëri njeriu ndjen se fëmijët tanë gjithnjë e më pak janë të dëgjueshëm, po respektojnë gjithnjë e më pak dhe po ndiejnë gjithnjë e më pak dallimin mes të mirës dhe të keqes.

Prandaj mund të përfundojmë se kriza më e madhe e kohës sonë nuk është as ekonomike, as politike, por kriza e autoritetit, kriza e respektit dhe kriza e edukimit.

Dikur fëmija rritej pranë fshatit, pranë lagjes, pranë xhematit, pranë oborrit… Dihej saktësisht prejardhja e fëmijës…

Nëse fëmija gabonte, fqinjët do t’i thoshin: “Bir, mos vepro kështu.” Mësuesi do ta qortonte. Të moshuarit do ta këshillonin. Polici do ta paralajmëronte. Hoxha do t’ia tërhiqte vëmendjen. Dhe askush nuk do të mërzitej. Nuk konsiderohej ndërhyrje në jetën e tjetrit, por ruajtje e fytyrës së përbashkët dhe të ardhmes së përbashkët.

Prindi do t’u thoshte: “Faleminderit që e keni paralajmëruar.” “Faleminderit që më tregove.” Dhe kjo është ajo që na mëson Islami, sepse Pejgamberi i All-llahut, s.a.v.s., ka thënë: “Besimtarët janë si një ndërtesë e fortë, çdo pjesë e ndërtesës e mbështet tjetrën.”

Në hadithin tjetër thuhet: “Shembulli i besimtarëve në dashurinë, butësinë dhe mëshirën e tyre është si shembulli i trupit. Kur një organ i trupit sëmuret, i gjithë trupi vuan nga ethet dhe pagjumësia.”

E sot? Sot kemi arritur në situatën ku shumë njerëz frikësohen madje edhe ta paralajmërojnë fëmijën kur shohin të keqe, mungesë respekti apo sjellje të pahijshme, e lëre më për diçka tjetër. Nëse mësuesi ngrit zërin, fajtor është mësuesi. Nëse polici e ndalon fëmijën, problemi është polici. Nëse fqinjët e paralajmërojnë, problemi është te fqinjët.

Dhe shumë rrallë pyesim: A nuk është ndoshta problemi te fëmija jonë dhe veprimet e tij?

Këto ditë vërejmë raste të ndryshme në media ku ngrihet i gjithë shteti në raste se një fëmijë paralajmërohet, qortohet apo ndalohet për atë që e bën. Menjëherë përfshihen shoqatat, portalet, rrjetet sociale… Nuk themi që fëmija nuk duhet mbrojtur. Duhet! Askush nuk ka të drejtë për dhunë, padrejtësi dhe poshtërim. Por duhet të pyetemi: Pse sot pothuajse askush nuk pyet se çfarë ka bërë fëmija? Pse analizohet më shumë zhurma dhe veprimi i atij që paralajmëron sesa ai që ka gabuar?

Nëse fëmija bën vazhdimisht rrëmujë, flet fjalë fyese, provokon dhe i rrezikon të tjerët, a është problemi vetëm ai që ka tentuar ta ndalojë? Kur fëmija e humb respektin ndaj autoritetit në shtëpi, shumë shpejt humbet respekti ndaj çdo autoriteti jashtë shtëpisë. Dhe pastaj pyesim: Pse janë agresivë fëmijët? Si nuk kanë turp? Pse gjithnjë e më shumë ka dhunë?

Sepse kemi krijuar një brez që askush nuk guxon t’i thotë: “Nuk mundesh.” “Ndal.” “Ke gabuar.” Një njeri që kurrë nuk i mëson kufijtë, bëhet skllav i dëshirave të tij. Fëmijët tanë nuk janë prishur nga vetvetja. Ata janë rezultat i prindërve të pakujdesshëm, sistemit të çrregullt dhe shoqërisë që u ofron gjithçka, përveç vlerave të vërteta.

All-llahu xh.sh. thotë:

“O besimtarë, binduni All-llahut dhe binduni Pejgamberit dhe atyre që kanë autoritet mes jush.” (En-Nisa, 59.)

Islami është fe e rregullit. Fe e respektit. Fe e përgjegjësisë. Islami nuk erdhi për të bërë njeriun një person që nuk njeh askënd përveç vetes. Përkundrazi, erdhi për të na mësuar si të jetojmë dhe si të ndërtojmë një shoqëri të lumtur dhe të rregullt.

Sot flitet shumë për të drejtat e fëmijëve, dhe duhet të flitet. Përsëri e përsërisim, fëmija nuk duhet të poshtërohet, të ofendohet apo të keqtrajtohet. Sepse Islami ishte ndër të parët që mbrojti fëmijën dhe i dha dinjitet. Por, të drejtat pa edukim, pa detyra, bëhen problem. Nëse fëmija njeh vetëm të drejtat e tij, por nuk i njeh edhe detyrat, atëherë po rrisim një brez që do kërkojë respekt, por nuk do ta japë atë. Fëmija që nuk e respekton mësuesin, policin, hoxhën, fqinjët dhe të moshuarit, nesër nuk do të respektojë as ligjin, as shtetin, as fenë, dhe në fund as prindërit. Kur flasim për këtë gjendje në shoqëri, duhet të jemi të sinqertë dhe ta pyesim veten: Kush është fajtor?

Më e lehta është ta fajësojmë shkollën, shtetin, sistemin, institucionet, shoqërinë, kohën… Por e vërteta është se të gjithë jemi pak a shumë përgjegjës. Nga prindërit, shkolla, xhemati, deri te shoqëria në tërësi. Megjithatë, barra më e madhe e përgjegjësisë mbetet tek prindërit. Sepse asnjë mësues nuk mund ta zëvendësojë babanë. Asnjë sistem nuk mund ta zëvendësojë nënën. Asnjë institucion nuk mund të japë atë që jep edukimi në shtëpi.

All-llahu xh.sh. thotë: “O besimtarë, ruani veten dhe familjet tuaja nga zjarri.” (Et-Tahrim, 6.) Ndërsa Pejgamberi s.a.v.s. thotë: “Të gjithë jeni barinj, dhe çdo bari do të përgjigjet për tufën e tij.”

Detyra kryesore e prindit nuk është vetëm ta ushqejë fëmijën, të blejë çdo gjë që ai dëshiron, por ta edukojë, ta udhëzojë, ta paralajmërojë dhe ta mësojë se çfarë është e mirë dhe çfarë është e keqe.

Sot disa prindër mendojnë se bëjnë mirë për fëmijët duke ua plotësuar çdo dëshirë, duke i mbrojtur nga çdo kritikë, paralajmërim dhe përgjegjësi. Sot prindi, duke menduar se po e mbron fëmijën, ngadalë e mëson një gjë të rrezikshme: se ai kurrë nuk është fajtor, se askush nuk guxon t’i thotë asgjë, se gjithmonë dikush tjetër është fajtor, se gjithmonë duhet të jetë gjithçka sipas dëshirës së tij, se mund të ketë gjithçka pa asnjë përpjekje… Dhe kjo “mbrojtje” një ditë do të kthehet kundër prindit dhe fëmijës. Sepse fëmija që nuk ka mësuar të pranojë këshillën, nesër nuk do të pranojë as autoritetin. Fëmija që nuk i ka mësuar kufijtë, nesër do të ketë vështirësi në kontrollimin e vetes. Fëmija që kurrë nuk ka dëgjuar “jo”, nesër do të thyhet kur jeta t’i thotë “jo”.

Prandaj dashuria e vërtetë për fëmijën nuk është ta justifikosh gjithmonë, t’ia plotësosh çdo dëshirë. Dashuria e vërtetë është t’ia mësosh të vërtetën. Dashuria e vërtetë është ta mësosh që duhet të përpiqet për të marrë gjëra të caktuara. T’ia tregosh gabimet. Ta edukosh të jetë njeri që di të respektojë, të dëgjojë, ta pranojë gabimin dhe të marrë përgjegjësi.

Imam Gazaliu thoshte se zemra e fëmijës është si një gur i çmuar i pastër; nëse e mëson për të mirën, do të rritet në të mirë, e nëse e lë pas dore, do të humbasë. Le të mendojmë se sot nuk po rrisim vetëm fëmijë. Po rrisim prindër të ardhshëm, fqinjë, punëtorë, mësues dhe njerëz që nesër do ta drejtojnë shoqërinë.

Prandaj ta kthejmë mençurinë në edukim. Jo dhunën. Jo ashpërsinë. Por rregullin, kufirin, respektin dhe përgjegjësinë.

Fëmija duhet të dijë se prindi e do, por edhe se ekziston kufi. Mësuesi nuk e urren kur e paralajmëron. Fqinjët nuk janë armiq kur e këshillojnë. Polici nuk është armik kur e ndalon. Sepse ndonjëherë një paralajmërim i sinqertë e shpëton fëmijën, e shpëton njeriun, nga një jetë e tërë rrugësh të gabuara.

O Zot, na e përmirëso gjendjen e familjeve tona, rinisë sonë dhe të shoqërisë sonë, ktheje respektin mes njerëzve, mençurinë në edukim dhe begatinë në shtëpitë tona. Amin.

Redaksia,
[islampress]