Shumë pyesin: Si arriti Muhammedi a.s. që nga njerëzit që ishin barbarë, nomadë, njerëz që jetonin në mënyrë të egër, për vetëm disa vjet të krijojë njerëz që do të jenë shembull në besim dhe frikë ndaj Zotit?

Një shkrimtar krishterë thotë: “Muhammedi arriti në një periudhë shumë të shkurtër kohore të bëjë një revolucion moral, shpirtëror dhe shoqëror, që askush në histori nuk ia ka dalë.”

Shumë prej nesh edhe sot përpiqen të bëjnë diçka të ngjashme, por nuk ju shkon. Nuk mundemi as fëmijën tonë ta udhëzojmë në rrugën e drejtë, e lëre më dikë tjetër. Dhe pse është kështu?

Sepse, vëllezër të dashur, ne sot përpiqemi t’i rrisim fëmijët tanë bazuar në këshillat e “shejh Google-it”, ose në këshillat e disa pedagogëve, të cilët as veten nuk mundën ta këshillojnë, e lëre më dikë tjetër. Dhe as nuk na shkon në mend të hedhim një sy në jetën e Dërguarit Muhammed a.s., i cili ishte shembulli i vetëm dhe i vërtetë në gjithçka, përfshirë edhe në edukim.

Dëgjoni disa metoda edukative që përdorte Muhammedi a.s. dhe aplikojini tek fëmijët tuaj, miqtë dhe të njohurit, dhe do ta vëreni suksesin.

I Dërguari a.s. kur fliste me dikë i kushtonte aq shumë vëmendje dhe përqendrim atij, saqë bashkëbiseduesi ndjente sikur ai ishte personi më i dashur për të. Dhe kjo është e vërtetuar nga hadithi ku Amr ibn Asi r.a. thotë:

“Kur i Dërguari i All-llahut a.s. fliste, ai i kthehej me fytyrë atij me të cilin fliste dhe i kushtonte vëmendje – edhe nëse ishte njeriu më i keq. Në këtë mënyrë ai fitonte zemrat e atyre njerëzve. Njëherë u kthye me fytyrë nga unë dhe më foli aq mirë saqë mendova se isha njeriu më i mirë. E pyeta: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Ebu Bekri?’ ‘Ebu Bekri’ – u përgjigj ai. E pyeta përsëri: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Omeri?’ ‘Omeri’ – u përgjigj ai. E pyeta edhe një herë: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Uthmani?’ ‘Uthmani’ – u përgjigj ai. Kur m’u përgjigj kështu, dëshirova të mos e kisha pyetur fare.”

Shikoni këtë rast dhe pastaj kujtoni veten dhe marrëdhënien tuaj me të tjerët, me fëmijët tuaj, dhe do të kuptoni plotësisht pse nuk arrijmë sukses në fushën e edukimit dhe mësimit.

Për të kuptuar edhe më mirë, dëgjoni një histori.

Duke u kthyer nga puna, një baba e pa djalin e tij gjashtëvjeçar që po qëndronte para derës së hyrjes, dhe pasi u përshëndetën, djali e pyeti:

– Baba, a mund të të pyes diçka?

– Po, sigurisht bir, më thuaj… – tha babai.

– Baba, sa fiton ti për një orë?

– Pse të intereson kjo? – tha babai pothuajse i zemëruar.

– Vetëm dua ta di, të lutem përgjigju!

Më në fund babai i tha se fitonte 50-euro në orë. Dëgjoi këtë dhe djali ul kokën me trishtim, por mblodhi guxim, e pa babain dhe e pyeti:

– Baba, a mund të më huazosh 25 euro?

Babai, tani dukshëm i zemëruar, filloi të bërtasë se nëse ky ishte arsyeja që po e priste para derës, duhet të turpërohej. Ti kërkon para për budallallëqe fëmijësh, sikur unë punoj shumë çdo ditë për budallallëqe dhe lodra fëmijësh… E dërgoi djalin direkt në dhomë dhe i tha të mendojë për sjelljen e tij egoiste. Djali u largua qetë, pa fjalë, ndërsa babai vazhdoi të ankohej dhe të habitej për sjelljen e fëmijëve të sotëm.

Pas një kohe, duke kuptuar se e kishte tepruar, shkoi në dhomën e djalit dhe tashmë i turpëruar pyeti:

– Biri im, a flenë?

– Jo, baba, jam i zgjuar… – u përgjigj djali.

– Më fal, ndoshta isha shumë i ashpër me ty. Për çfarë të duhen konkretisht ato 25 euro? Mandej tha, nuk ka rëndësi, urdhëro merri paratë! – dhe ia ofroi paratë birit.

– Faleminderit shumë, baba!

I kënaqur, djali nxori me dorë një tufë tjetër me para të përthyera nga poshtë e nga çanta e lapsave. Tani babai u zemërua edhe më shumë duke parë se djali kërkonte para, por kishte më shumë se sa i duhej një fëmije kaq të vogël.

– Jo, nuk kisha mjaftueshëm, baba! – u arsyetua djali. – Tani kam saktësisht 50 dollarë. A mund të blej një orë nga koha jote? Nëse mundesh, të lutem të vish një orë më herët nesër, dëshirojë të hamë darkë bashkë!

Çfarë bëri babai – imagjinojeni vetë. Përfundoni vetë historinë ashtu si mendoni se duhet të përfundojë, por mos harroni:

Nëse vdesim nesër, kompania apo njerëzit për të cilët punojmë do të na zëvendësojnë shumë lehtë dhe shpejtë. Por familja dhe miqtë që mbeten pas nesh – ata do të na mungojnë deri në fund të jetës!

Një nga metodat e Dërguarit në edukimin dhe rritjen e njerëzve ishte që ai kurrë nuk i përmendte njerëzit me emër, edhe pse shpesh e dinte për kë bëhej fjalë. Mënyra e tij për t’u përballur me një problem apo shkelje që ishte bërë, ishte që ai ngjitej në minber dhe fliste kështu: “Ka njerëz që veprojnë kështu dhe ashtu” ose “Çfarë mendojnë ata që veprojnë kështu dhe ashtu.” Në këtë mënyrë i Dërguari e trajtonte problemin pa turpëruar askënd.

Prandaj edhe unë do të veproj kështu për të treguar për disa njerëz dhe një problem të caktuar, dhe ata le ta njohin veten dhe le të përmirësohen.

Kur erdha në këtë xhami, më afroheshin disa njerëz dhe thoshin se në xhaminë tonë duhet të mbahen mësime për lexim të Kur’anit, dhe unë i dëgjova, dhe tashmë prej dy vjetësh veprojë kështu, dhe prej një viti e gjysmë tubimin e ligjëratave javore, por ajo që është e trishtë është se po ata njerëz që sugjeronin, nuk vijnë.

Gjithashtu më afroheshin disa njerëz që thoshin se duhet të falet namazi i natës, sepse është sunnet. I dëgjova dhe tashmë prej një viti e gjysmë çdo muaj në këtë xhami falim namaz nate, por ajo që është e trishtë është se ata njerëz që e propozuan këtë, nuk vijnë kurrë në atë namaz nate.

Gjithashtu, sapo erdha në këtë xhami mora kritika nga disa njerëz, dhe me siguri vërejtjet e njëjta i ka marrë edhe hoxha para meje, se xhamia është e mbyllur, dhe duhet të jetë e hapur që të mund të falet kurdo që duan. Pas një kohe e pranova këtë kritikë dhe e lashë xhaminë hapur 24 orë. Por çudi! Ata që kritikuan nuk vijnë të falin namaz vullnetar, madje as ato farz. Duket se u ka kaluar dëshira për t’u falur, për të mësuar Kur’an, për të dëgjuar ligjërata, prandaj nuk vijnë. Ose, çka është ndoshta edhe më keq, ata që nga fillimi donin vetëm të krijonin rrëmujë, dhe kur panë që nuk po u del, u tërhoqën.

O ju që u njohët në këto fjalë, injoroni kritikën time duke ardhur në namazin e ardhshëm, si atë të ditës ashtu edhe atë të natës. Injoroni këtë kritikë duke ardhur në leximin e ardhshëm të Kur’anit dhe ligjëratën e ardhshme.

I Dërguari kishte edhe shumë metoda edukative, por për shkak të mungesës mjaftohemi me kaq, dhe nëse do All-llahu, do ta vazhdojmë këtë temë.

Redaksia, [islampress] ]]> https://xhamiaeklleznes.com/metodat-e-edukimit-te-muhammedit-a-s-1/feed/ 0 https://xhamiaeklleznes.com/ceshte-dita-e-ashures-dhe-kur-duhet-agjeruar/ https://xhamiaeklleznes.com/ceshte-dita-e-ashures-dhe-kur-duhet-agjeruar/#comments Wed, 17 Jun 2026 23:22:59 +0000 http://xhamiaeklleznes.com/?p=2357 Fjala “ashura” vjen nga gjuha arabe dhe rrjedh nga rrënja “ashr” që në arabisht do të thotë dhjetë. Dita e Ashures është dita e dhjetë e muajit Muharem.

Sipas një transmetimi të Abdullah ibn Abasit kur pejgamberi Muhamed a.s. erdhi në Medine, vuri re që hebrenjtë mbanin agjërim ditën e ashures dhe pyeti shkakun.

Ata iu përgjigjën : “Kjo është një ditë e madhe. Atë ditë Allahu e shpëtoi Musain dhe popullin e tij nga dhuna e Faraonit. Si falënderim për këtë, profeti Musa agjëroi atë ditë. Edhe ne për respekt agjërojmë”.

I Dërguari Allahut (salallahu aleihi we selem) u shpreh : “Ne e nderojmë më shumë se ju profetin Musa (salallahu aleihi we selem)”. Duke mbajtur edhe vetë agjërim urdhëroi popullin e tij të agjërojë ditën e ashures. (Muslim, Sijam, 128).

Pasi u bë obligim agjërimi i Ramazanit, i Dërguari i Allahut Muhammedi (salallahu aleihi we selem) solli një liri për këtë temë duke thënë: “Pa dyshim që dita e ashures është një ditë nga ditët e Allahut. Kush të dojë agjëron dhe kush te dojë, jo.” (Buhari, Sami, 57 ; Muslim, Sijam 117).

Agjërimi në ditën e ashures është sunnet (vullnetar). Veçse pejgamberi ynë i nderuar (salallahu aleihi we selem), për të mos u ngjarë hebrenjve, na këshillon që së bashku me ditën e dhjetë të Muharremit, të agjërohet edhe dita e nëntë apo e njëmbëdhjetë, ose të agjërohen tri ditë të njëpasnjëshme.

09 Muharrem – E Mërkure, 24 Qershor (Syfyri 02:25 – Iftari 20:35)

10 Muharrem (DITA E ASHURASË) – E Enjte, 25 Qershor (Syfyri 02:25 – Iftari 20:36)

11 Muharrem – E Xhuma, 26 Qershor (Syfyri 02:26 – Iftari 20:36)

I Dërguari i Allahut (salallahu aleihi we selem) në një thënie të tij thotë : “Dallohuni nga tradita e hebrenjve, duke agjëruar një ditë përpara dhe ditën pasuese nga dita e ashures.”(Buhari, Saum69)

Ndërsa në vitin e fundit të jetës së tij ka thënë : “Nëse jetoj edhe vitin që vjen, do të agjëroj ditën e nëntë dhe të dhjetë të ashures.”(Muslimi ; Ebu Davudi).
Ndërsa Ebu Katade transmeton se sahabët e kanë pyetur Pejgamberin (salallahu aleihi we selem) për agjërimin e ditës së Ashures dhe ai u ka thënë : “Agjërimi ditës së Ashures i shlyen gjynahet e vitit të kaluar.” (Muslim, Sijam, 196).

Shkaku i agjërimit të ditës së ashures

Është falënderim për Zotin e Madhëruar që e shpëtoi Musain (alejhi selam) dhe popullin e tij nga faraoni dhe ithtarët e tij, e kjo ka ndodhur në ditën e dhjetë të muajit muharrem.

Dobitë e agjërimit të kësaj dite

1. Agjërimi i ditës së ashures është synet dhe i preferuar, me që është praktikuar, gjithashtu, nga Pejgamberi (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

2. Këtë ditë e kanë agjëruar  edhe shokët e Pejgamberit (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!) si dhe Musai (alejhi selam) para tyre, ne shenjë falënderimi, ndaj madhërisë së Zotit.

3. Edhe  historikisht kjo ditë ka vlerë  madhështore.

4. Preferohet agjërimi i  një dite para ose pas saj; d.m.th.: (9-10 ose 10-11 muharrem) për t’u dalluar nga hebrenjtë, sepse këtë  e ka urdhëruar Pejgamberi (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

5. Kjo është çka u përmend në sunet, sa i përket kësaj dite, e çdo gjë tjetër që bëhet në të, është risi (bidat) dhe në kundërshtim me udhëzimin e Muhamedit (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

Kjo është prej mirësisë së Allahut të lartësuar ndaj nesh, sepse na e mundësoi që nëpërmjet agjërimit të një dite, të na falen mëkatet e një viti të plotë; e Allahu është pronar i mirësisë së madhe. Kështu që shpejto, dhe shfrytëzoje këtë mirësi! Filloje vitin tënd të ri me adhurim  dhe punë të mbara, sepse punët e mira i shlyejnë ato të ligat (të këqijat).

Çfarë kuptojmë me fjalën “Ashura”?

Ashura është dita e dhjetë e muajit Muharrem. Të këtij mendimi janë pjesa dërrmuese e dijetarëve. “Ashura” është një fjalë arabe që nënkupton ditën e dhjetë, ashtu sikur për ditën e nëntë thuhet “Tasuae”. Kjo ditë konsiderohet e shenjtë në Islam dhe ka vlerë historike dhe fetare.

Origjina e agjërimit të Ashurasë:

Origjina e agjërimit të kësaj dite zë fill qysh para Islamit, sepse hebrenjtë të cilët ishin në Medine e festonin (agjëronin) këtë ditë për shkak se Allahu e kishte shpëtuar Musain (a.s) dhe popullin e tij nga Faraoni dhe ushtria e tij. Allahu i Madhëruar e urdhëroi Musain (a.s) që ta urdhëronte popullin e tij që ta kujtonin këtë ditë madhështore. Allahu i Madhëruar thotë: “Ne e patëm dërguar Musain me argumentet tona dhe i thamë: Nxirre popullin tënd prej errësirave në dritë dhe përkujtoju atyre të mirat e Allahut, se vërtet në ato ka argumente për secilin që është shumë i durueshëm dhe shumë falenderues.”[1]

Kur Profeti (a.s) shkoi në Medine i gjeti hebrenjtë të cilët agjëronin në këtë ditë. Ai (a.s) tha: “Çfarë është kjo? Ata thanë: kjo është një ditë e mirë. Kjo është dita në të cilën Allahu i shpëtoi Benu Israilët nga armiku i tyre. Prandaj edhe Musai (a.s) ka pasë agjëruar. Profeti (a.s) tha: Unë jam më meritor se Musai për ju. Ai agjëroi dhe urdhëroi (muslimanët) të agjëronin në atë ditë.”[2]

Hadithet që flasin për agjërimin e ditës së Ashurasë:

Në lidhje me vlerën dhe agjërimin e ditës së Ashurasë janë përmendur një sërë hadithesh profetike:

Abdulla ibn Abas (r.a) ka thënë: “I Dërguari i Allahut (a.s) ka urdhëruar për të agjëruar në ditën e Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[3]

Aishja (r.a) transmeton se “Profeti (a.s) ka urdhëruar për agjërimin e ditës së Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[4]

Abdulla ibn Abasi (r.a) ka thënë: I Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Nëse jetoj deri në vitin tjetër do të agjëroj edhe ditën e nëntë.”[5]

Ebu Katade El Ensarij (r.a) tregon se i Dërguari i Allahut (a.s) është pyetur rreth agjërimit të ditës së Ashurasë. Ai (a.s) tha: “Agjërimi i asaj dite shlyen gjynahet e vitit të kaluar.”[6]

Ebu Musa (r.a) ka thënë: “Hebrenjtë e kanë pasë konsideruar ditën e Ashurasë ditë feste. Profeti (a.s) tha: Agjërojeni atë të ditë!”[7]

Përshkallëzimi i legjislacionit të agjërimit të Ditës së Ashurasë:

Në fillim, agjërimi i ditës së Ashurasë ka qenë obligim (vaxhib) për muslimanët. Por pasi Allahu e bëri obligim agjërimin e muajit Ramazan, agjërimi i ditës së Ashurasë u bë i pëlqyeshëm (mustehab). Aishja (r.a) ka thënë: “Në periudhën e xhahilijes, kurejshët kanë pasë agjëruar në Ditën e Ashurasë dhe po ashtu edhe i Dërguari i Allahut (a.s) e ka pasë agjëruar. Kur ai shkoi në Medine, ai agjëroi dhe dha urdhër që edhe (muslimanët) të agjëronin. Kur u bë obligim agjërimi i Ramazanit, ai tha: Kush dëshiron të agjërojë dhe kush të dojë le mos të agjërojë.”[8]

Agjërimi i ditës së Ashurasë para dhe pas saj:

Është veprim i pëlqyeshëm (mustehab) që muslimanët të agjërojnë në ditën e Ashurasë, para saj dhe pas saj duke vepruar kështu në kundërshtim me veprimin e hebrenjve. Transmetohet se Ibn Abasi (r.a) ka thënë: Kur i Dërguari i Allahut (a.s) ka agjëruar ditën e Ashurasë dhe urdhëroi për të agjëruar në atë ditë, njerëzit thanë: O i Dërguar i Allahut! Ajo është Dita, të cilën të hebrenjtë dhe të krishterët e madhërojnë?! I Dërguari i Allahut (a.s) tha: “Në vitin tjetër, me leje të Allahut, do të agjërojmë ditën e nëntë. Kur erdhi viti tjetër, i dërguari i Allahut (a.s) vdiq.”[9]

Dijetari eminent Ibn Kajjim El Xheuzije (r.h) ka thënë: “Gradët e agjërimit të Ashurasë janë tre: më e mira dhe më e plota: me agjëruar ditën e Ashurasë, para dhe pas saj; me agjëruar ditën e nëntë dhe të dhjetë dhe për këtë aludojnë shumë hadidhe dhe grada më e ulët është me agjëruar vetëm ditën e dhjetë.”

Së fundmi:

Dita e Ashurasë është një mundësi e mirë për të nxjerrë mësime nga historia, për të ditur rëndësinë dhe vlerën e nijetit të pastër, për t’u mbështetur tek Allahu në të gjitha situatat si dhe shumë e shumë përfitime të tjera.

Burimi: islamonline.net

Përshtati: Elton Harxhi

[1] – Sure Ibrahim: 5.

[2] – Buhariu.

[3] – Tirmidhiu.

[4] – Bezari.

[5] – Muslimi.

[6] – Muslimi.

[7] – Buhariu.

[8] – Buhariu dhe Muslimi.

[9] – Muslimi.

Frika nga jeta dhe nga ajo që sjell jeta, frika nga sëmundjet, frika nga pleqëria, frika nga vdekja. I frikësohet varfërisë, por gjithashtu frikësohet edhe kur është në bollëk, sepse ka frikë të mos e humb. Nuk është thënë kot se shumë njerëz nga pasuria e tyre e kanë vetëm frikën të mos e humbin.

Në dëshirën për ta penguar rrjedhën e keqe të ndodhive të ardhshme, të cilat, meqë ra fjala, nuk janë vërtetuar nga asgjë, sepse ndodh vetëm ajo që All-llahu dëshiron të ndodhë; njeriu ka ndërtuar mure, ka ngritur diga, ka vendosur sisteme mbrojtjeje si në planin mikro ashtu edhe në atë makro, si në nivel individual ashtu edhe në atë kombëtar.

Në këtë koncept të vetëmbrojtjes investohen mjete të mëdha; nuk i kursejnë as individët, as politikat kombëtare. Kështu, për shembull, ditët e fundit po flitet për ndërtimin e një qendre moderne në të cilën do të strehoheshin shtresa të caktuara të shoqërisë në rast të Fundit të Botës. Humori më i madh i këtij lajmi është motra e tij binjake — dëshira e të pasurve perëndimorë për t’u vendosur në Mars, atëherë kur Toka të mos jetë më e përshtatshme për jetesë.

Nga të gjitha frikërat e njeriut, më së miri përfitojnë kompanitë e sigurimeve, industria ushtarake dhe të gjitha organizatat e institucionet e tjera që pasurohen jo pak në kurriz të tyre. Edhe vetë njeriu, për shkak të ditëve të zeza që po afrohen, krijon një fond të zi që do të duhej ta mbronte nga fatkeqësia, duke ia mohuar vetes edhe atë pak rehati që e ka merituar në këtë garë gjithnjë e më të përhapur me kohën dhe pasurinë, pa u pyetur asnjë çast: a nuk mund të jenë ato ditë të zeza, për shembull, të bardha?

Por, për ta thënë të vërtetën, janë të pakta edhe lajmet që flasin për zhvillime pozitive në shoqëri. Të gjitha lajmet reduktohen në kronikë të zezë, sepse për kronikën e bardhë nuk ka vend.

Flitet për largime nga puna, të cilat vërtet ekzistojnë, por nuk flitet për punësimet e reja, të cilat gjithashtu ekzistojnë. Flitet për sëmundjet, por jo edhe për njerëzit e shëruar nga sëmundje të ndryshme, madje edhe nga ato të pashërueshmet; flitet për errësirën, por askush nuk e ndezë të paktën një qiri; flitet edhe për Xhehenemin, por askush nuk na e hapë sadopak derën e Xhennetit; flitet për dënimin e All-llahut, ndërsa gjithnjë e më pak për mëshirën e Tij. Sikur edhe folësit edhe dëgjuesit të ishin abonuar në pesimizëm, e jo në optimizëm dhe realizëm.

Pra, çdo sistem dhe pothuajse çdo njeri i sheh ngjarjet e ardhshme, rrjedhën dhe degëzimet e të cilave nuk i njeh, më shumë ose më pak me pesimizëm. Në kurriz të këtij pesimizmi masiv dhe frikës nga e ardhmja që po vjen, individët dhe kompanitë në të tashmen jetojnë shumë rehat. Duke qenë se muslimanët e mbarë botës janë pjesë e këtij njerëzimi dhe se bindjet e tyre i përshtatin me mësimet e Islamit, ose të paktën kështu do të duhej të ishte, logjikisht shtrohet pyetja se si e sheh Islami prirjen e njeriut për ta siguruar shëndetin e tij, pasurinë, në fakt gjithçka që e bën jetën jetë.

Qëllimi ynë nuk është të hyjmë në debate sheriatike për këtë çështje, por përmes disa shembujve të thjeshtë dhe të besueshëm ta ofrojmë këndvështrimin islam mbi këtë pyetje të përmendur.

Në Islam nuk ka vend për defetizëm, por as për pesimizëm të theksuar, e as për optimizëm të tepruar. Islami është rruga e mesit, e maturisë, që njeriun nuk e bind se të gjitha gjërat do të përfundojnë pozitivisht, por as nuk e lë pa shpresë. Mesazhet kur’anore në kuptimin se All-llahu ndëshkon rëndë, si edhe se All-llahu është pafundësisht mëshirues, janë një dëshmi e bukur për këtë pohim.

Vështrimin drejt së ardhmes që po vjen Islami e ka përcaktuar me shtyllën e gjashtë të imanit, pra me besimin se gjithçka, e mirë apo e keqe, ndodh me vullnetin e Zotit dhe se ajo është shkruar prej kohësh në Libër, si dhe me tevekkulin — mbështetjen tek All-llahu. Shenja e parë e mëson njeriun se në jetë diçka nuk do të ndodhë për shkak të maces së zezë, për shkak të fluturimit të zogjve, apo për shkak të pozitës së këtij apo atij ylli, por për shkak të Vullnetit të Zotit; ndërsa shenja e dytë na mëson se Zoti është në anën tonë dhe se ajo që na ndodh gjithmonë përfundon në të mirën tonë, sado e keqe të duket në fillim.

Tevekkuli funksionon mbi parimin e lidhjes së devesë, me ç’rast aludohet në rastin e njohur të udhëzimit profetik ndaj një beduini, kur Pejgamberi a.s. i tha: “Lidhe devenë, pastaj mbështetu tek All-llahu”, domethënë: bëj nga ana jote gjithçka që mundesh, e pastaj beso se All-llahu do t’i drejtojë gjërat që të ecin sipas rrjedhës që dëshiron ti.

Veprimi islam në këtë çështje mund të kuptohet si parandalues. Ajo që sot në botën moderne shkakton lloje të ndryshme sëmundjesh — depresion, neurozë, çrregullime psikike etj. — të shkaktuara para së gjithash nga frika e ngjarjeve të ardhshme, Islami ua ka larguar me kohë pasuesve të vet: “Ajo që të ka goditur, kurrsesi nuk ka mundur të të shmangë, dhe ajo që të ka shmangur, kurrsesi nuk ka mundur të të godasë” — a nuk na çojnë këto fjalë të Pejgamberit a.s. pikërisht në atë drejtim?

Nëse as ato nuk janë të mjaftueshme, atëherë porositë e tij të mëtejshme, të drejtuara para së gjithash të riut Abdullah ibën Abbasit, e me këtë edhe çdo njeriu tjetër, pjesëtar i Ummetit të tij, duhet t’u përgjigjen shumë pyetjeve: “O i ri, dije se sikur e gjithë bota të bashkohej për të të sjellë ndonjë dobi, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin; dhe sikur e gjithë bota të bashkohej për të të bërë ndonjë dëm, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin.” Vërtet, në zemrën e besimtarit këto fjalë sjellin qetësinë dhe sigurinë e nevojshme.

Nëse ua shtojmë atyre faljen e namazit, leximin e rregullt të Kur’anit, si dhe dhikret që  transmetohen nga Pejgamberi a.s., se i ka lexuar në situata të ndryshme, ajo qetësi në zemër bëhet edhe më e pranishme, ndërsa vështrimi më i qetë ndaj gjërave që ndodhin rreth nesh bëhet më i kthjellët. Megjithatë, për sigurinë e vet, muslimani duhet të kujdeset, dhe mënyrat më të përshtatshme për këtë janë ato që e kanë themelin e tyre në mësimin islam. Prandaj edhe rekomandojmë si vijon:

Pasurinë tuaj sigurojeni me zekat, trupin tuaj me sadaka, ndërsa shëndetin tuaj me agjërim dhe me ushqim të matur. Shpirtin tuaj me dhikër dhe Kur’an, ndërsa veten me dua dhe namaz. Zgjateni jetën tuaj me vizitat e të afërmve, dhe mos e nxitoni as të mirën as të keqen; lërini të ndodhin vetë. Mbroni veten nga e keqja e të tjerëve, por mbroni edhe të tjerët nga e keqja juaj. Ji në paqe brenda vetes me veten, që të jesh në paqe edhe jashtë vetes me të tjerët. Sigurojani të ardhmen fëmijëve tuaj duke i ruajtur nga e tashmja. Të sotmen tuaj sigurojeni me kufijtë e ditës së sotme, ndërsa të nesërmen me kufijtë e së nesërmes. Dhe çfarëdo që t’ju ndodhë, dje, sot apo nesër, e mirë apo e keqe, mbajeni mend: ajo që ju ka goditur kurrsesi nuk ka mundur t’ju shmangë, dhe ajo që ju ka shmangur kurrsesi nuk ka mundur t’ju godasë. (Hadith)

Autori: Edin Memić

Redaksia, (islampress)

◘ Me tri persona, mos u afro me ta, sado që të të joshë dynjaja: ai që të braktis në mosmarrëveshjen e parë, ai që fshehurazi ushqen armiqësi ndaj teje,
dhe ai që nuk di ta çmojë mirësinë.
◘ Dhe tri cilësi — nëse i sheh te një njeri, mos e shoqëro: ankesa e pandërprerë, mendimi i keq për të tjerët dhe polemika pa të drejtë.

◘ Dhe tri gjëra — ruaji sa të jesh gjallë:
namazin në kohën e tij, fjalën e ëmbël dhe dorën që ndihmon, jo që poshtëron.
◘ Tri vepra — nëse i vonon, humbin vlerën: vizita e të sëmurit, ndihma për nevojtarin dhe kërkimfalja kur gabon.
◘ Dhe tri gjëra — All-llahu do të të ruajë, nëse i shmang: pasurinë haram, përgojimin e njerëzve dhe prerjen e lidhjeve farefisnore.

◘ Mos e pyet askënd për plagën e tij…
sepse pas durimit, njerëzit fshehin një mijë beteja.
◘ Mos e poshtëro të varfrin me pyetje…
sepse për disa, dinjiteti është më i shtrenjtë se vetë jeta.
◘ Mos e qorto atë që largohet pa arsye…
sepse ai që nuk e sheh vlerën tënde, me largimin e tij të sjell fitim, jo humbje.
◘ Mos e përqesh zemrën që të ka dashur… zemrat thyhen me një fjalë, dhe nuk shërohen as me një mijë kërkesa faljeje.

◘ Lëre për vete një derë kthimi në marrëdhëniet me njerëzit… koha sillet e kthehet, dhe atë që mbjell sot, do ta korrësh nesër.
◘ Dhe dije, biri im: respekti është zgjedhje, nderi është zgjedhje, shoqëria është zgjedhje… ndërsa furnizimi dhe dashuria janë caktim që All-llahu ia jep atij që do.
Në shenjë falënderimi, mos harro të dërgosh salavate mbi Pejgamberin.

Redaksia,
(islampress)

Këshilli i Xhamisë së Klleznës, Imami i xhamisë si dhe Forumi Rinor i Xhamisë të gjithë besimtarëve dhe opinionit të gjerë ua uron festën e Kurban- Bajramit, duke e lutur Zotin që t’i ketë pranuar lutjet dhe ibadetet tona.

Me fat festa e Kurban-Bajramit!

”Dua të di diçka më shumë lidhur me vlerën e ditës së Arafatit dhe nëse lutjet janë të pranuara në këtë ditë!”

Përgjigje:

”Thotë shejh Jusuf Kardavi:”Dita e Arafatit është dita më e mirë e vitit. Ajo është në dhjetë ditët e para të Dhul Hixhes dhe është transmetuar nga Profeti a.s të ketë thënë:”Agjërimi i ditës së Arafatit, fshin gjynahet e dy viteve.”

Prandaj, kjo është një ditë e madhe, ashtu siç është agjërimi i kësaj dite i madh dhe plot vlera. Dita e Arafatit është dita e nëntë e Dhul Hixhes. Prandaj, është mirë që myslimani ta agjërojë këtë ditë të paktën, nëse nuk mund ti agjërojë ditët e tjera para saj. Secili prej nesh ka gjynahet, shkarjet dhe shkujdesjen e tij. Agjërimi i kësaj dite është shans për tu pastruar, për ta zbardhur faqen para Zotit. Kjo vlen për jo haxhilerët, pasi vetë haxhilerët nuk e agjërojnë ditën e Arafatit, me qëllim që të kenë forca dhe energji për lutje dhe adhurim.

Thotë profesor doktor Rifat Feuzij:”Dita e Arafatit është nga ditët e Zotit të lartësuar, në të  cilën Ai derdh mëshirën dhe bereqetin e tij. Ajo është një ditë kur mblidhen robërit më të sinqertë dhe më të dashur të Zotit. Qëndrimi në Arafat, është ndër ritualet më të rëndësishme të Haxhit. Transmeton Abdurrahman in Jamur Dejlij se Profeti a.s ka thënë:”Haxhi është qëndrimi në Arafat.” Që do të thotë se qëndrimi në Arafat, është ndër ritualet më të rëndësishme të Haxhit.

Në këtë ditë, Zoti qëndron pranë krijesave të Tij dhe mburret para engjëjve. Transmeton Ebu Hurejre se Profeti a.s ka thënë:”Zoti mburret para banorëve të qiellit, me haxhilerët në Arafat, duke u thënë:”I shihni robërit e Mi! Kanë ardhur të lodhur e të pluhurosur nga skajet e largëta! Jini dëshmitarë se i kam falur!”

Është detyrë e haxhilerëve që këtë ditë ta kalojnë me përkujtim të Zotit dhe lutje. Thotë profeti Muhamed a.s:”Lutja më e mirë, është lutja që bëhet ditën e Arafatit. Fjalët më të mira që kam thënë unë dhe profetët e tjerë para meje janë:”La ilahe il-lallahu vahdehu la sherike lehu. Lehul mulku ve lehul hamdu ve huve ala kul-li shejin kadir.”

Lipset që haxhilerët ti shtojnë lutjet dhe përgjërimet në këtë ditë, të manifestojnë dobësinë dhe nevojën e tyre për Zotin, si dhe ta kujtonë Atë sa më shpesh.

Thotë Ibnu Abasi:”E kam parë Profetin a.s duke u lutur ditën e Arafatit, me duart mbi kraharor, ashtu siç kërkon ushqim një lypës.”

Ashtu siç lipset që haxhilerët të bëjnë sa më shumë telbije me zë të lartë, si dhe salavate për Profetin a.s, të shoqëruara me dhikër dhe lutje; herë lutet, herë bën tekbir, herë telbije, herë istigfar, herë individualisht dhe herë kolektivisht, të lutet për veten, prindërit, të afërmit, mësuesit, miqtë, të dashurit, të gjithë atë që i kanë bërë mirë si dhe për të gjithë myslimanët. Zemra e tij duhet të jetë e lidhur me Zotin dhe larg çdo angazhimi tjetër, që e largon nga ibadeti. (arhmeriaonline)

Ditën e Marte, me datë 26.05.2026, është Dita e Arafatit.
Për të gjithë ata që duan ta përcjellin këtë ditë me agjërim,

Syfyri mbyllet në orën 02:45 ndërsa Iftari hapet në orën 20:20.
Falja e namazit të Akshamit do të bëhet në xhami.

“Dhe thirr ndër njerëz për Haxhin, se të vijnë ty këmbësorë e edhe kalorës me deve të rraskapitura, që vijnë prej rrugëve të largëta, për të qenë të pranishëm në dobitë e tyre, dhe për ta përmendur Allahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi).” (El-haxhxh, 27)

Falënderimi i takon Allahut, i Cili Qabenë e bëri shtëpinë e parë për adhurim dhe vizitën e saj për besimtarët – obligim. Paqja, mëshira dhe bekimet e Zotit qofshin mbi Muhamedin a.s. mbi familjen e tij të ndershme, mbi shokët e tij besnik e fisnik dhe mbi të gjithë ata që e përcollën dhe përcjellin rrugën dhe traditën e tij deri në Ditën e Gjykimit.

O Allah, Që nuk ke shok tjetër, vetëm Ty Të besojmë, vetëm tek Ti kemi shpresë dhe vetëm te Ti mbështetemi. Ti je Mëshiruesi e Mëshirëbërësi, lehtësoju rrugën këtyre haxhinjve.
O Fuqiplotë, mundësoju këtyre haxhinjve kryerjen e ceremonive të Haxhit, tavafin e shtëpisë Sate, në Safa e Merva, qëndrimin në Arefat, në Muzdelife e Mine, në vizitën e xhamisë së Pejgamberit a.s. dhe vende të tjera.
O Zoti ynë, shuaju etjen këtyre haxhinjve nga kroi i Zem-zemit dhe na e bëj nasib edhe neve, e në Ahiret bëna të mundur që të pimë nga kroi i Xhenetit.
O i Gjithëmëshirshëm, na e bëj të mundur neve që të kujtojmë Ty në kënaqësitë dhe në vështirësitë më të mëdha, e haxhinjve me gjuhën e tyre duke thënë:

LEBEJK ALLAHUME LEBEJK, LEBEJKE LA SHERIKE LEKE LEBEJK, INEL HAMDE VE NIEMETE LEKE VEL MULK, LA SHERIKE LEK.

TË PËRGJIGJEM O ZOT, TY, ZOTI IM, TË PËRGJIGJEM,TË PËRGJIGJEM, QË NUK KE SHOK, TË PËRGJIGJEM TY,PËR TY ËSHTË ÇDO LAVDATË E FALËNDERIM,DHUNTI E PUSHTET, DHE NUK KE SHOK.

O Allah, na e bëj këtë tubim të bekuar dhe këtë dua të pranuar dhe këtë rrugë të lehtësuar, e largoji nga ne rreziqet e mundimet, për në çdo vend të shenjtë.
Të lutemi Ty, o Madhëria Jote, që t’i ruash robërit e Tu, kudo që të jenë, dhe nga çdo gjë e ligë, ruaji ata që udhëtojnë nëpër tokë, nëpër det, e nëpër ajër, të shkojnë e të kthehen shëndoshë, me dhuntitë e Tua, o Mëshiruesi i Mëshiruesve.
O Zoti Fuqiplotë, ndihmoji ata që ndihmojnë fenë Tënde, e shkatërroji ata që mundohen t`a shkatërrojnë fenë Tënde.
O Zoti ynë, lëshoji mëshirën dhe bekimet e Tua mbi ne, mbi popullin tonë, mbi haxhinjtë e mbi myslimanët në përgjithësi.
O Zoti ynë, lëshoji mëshirën, paqen dhe bekimin Tënd mbi këtë popull e në këtë tokë, në të cilën na krijove me dëshirën Tënde, ku do të kthehemi dhe prapë do të ngrihemi prej saj, para Teje.
O Sundues i gjithësisë, na bëj mbizotërues në tokën tonë, e mos lejo që armiqtë e Tu dhe armiqtë tanë të na shkelin dhe të na robërojnë në trojet tona.
O Shërues, jepu këtyre haxhinjve dhe neve shëndet, të sëmurin shëroje, të robëruarin liroje, vendësin bekoje, të humburin drejtoje, e armikun shkatërroje.
O Pranues i veprave, pranoje këtë vepër prej nesh, Ti i dëgjon të gjitha dhe i di të gjitha.
O Zoti ynë, na bëj ne dhe pasardhësit tanë besnikë ndaj Teje.
O Furnizuesi ynë, begatona në këtë dhe në botën tjetër me të mirat e Tua dhe pranoje pendimin tonë, Ti je Ai që e pranon pendimin dhe je Mëshirues.
O Falësi ynë, Ti je Falës, e pranon faljen, na fal ne, prindërit tanë, vëllezërit dhe motrat tona, farefisin tonë dhe besimtarët në përgjithësi në Ditën e Llogaritjes së saktë.
O Allahu ynë, na e bëj të mundur që Pejgamberi Yt, Muhamedi a.s., të jetë ndërmjetësues yni në Ditën kur nuk ka ndërmjetësues tjetër përveç atij që e lejon Ti.
O i Gjithëpushtetshëm, na forco bindjet tona dhe na bëj prej besimtarëve të devotshëm, e na ruaj në çdo vend dhe në çdo kohë nga intrigat e shejtanit dhe insanit.
O Allahu im të përgjigjem për Haxh.
Allahu im ky është vendi të cilin e ke bërë të sigurt dhe të shenjët. Bërja zjarrit trupin tim të ndaluar dhe bëre të sigurt nga dënimi Yt, Ditën kur do t’i ringjallësh robërit Tu. Bëna prej të dashurve dhe të nënshtruarve Tu. Me emrin e Allahut, Allahu është i madh.
O Allahu im, me besim në fenë Tënde, duke konsideruar të vërtetë librin Tënde, duke përmbushur premtimin që të kam dhënë, e duke pasuar Pejgamberin a.s. kane vendosur qe ta kryejnë Haxhin keta besimtare, andaj ju ndihmo që ta kryejnë dhe pranoje prej tyre.
O Zot të lutem që të na mbrosh nga brengat, pikëllimi, pamundësia, përtacia, na mbro nga shpirtngushtësia dhe koprracia.
O Zot na përforco në fe, e cila na mbron, na përmirëso të mirat e kësaj bote nga të cilat jetojmë, na përmirëso gjendjen me të mira në botën tjetër ku do të shkojmë.
O Zot na fal gabimet e tona, të prindërve tone dhe të besimtarëve në përgjithësi.
O Allah na jep të mira në këtë botë dhe në botën tjetër, shpërblena me Xhenet dhe na ruaj nga zjarri i Xhehenemit.

Të përgjigjemi, o Zot, Ty të përgjigjemi, të përgjigjemi Që nuk ke shok. Të përgjigjemi Ty, për Ty është çdo lëvdatë, falënderim, dhunti e pushtet dhe nuk ke shok.

“I pastër e i lartë është Zoti yt, Zoti i gjithëfuqishëm nga ajo që ata i përshkruajnë. Çdo e mirë qoftë ndaj të dërguarve. Dhe falënderimi i qoftë All-llahut, Zotit të gjithësisë!”
(Es-Safat: 180-182)

Vetëm medhhebi Hambeli dhe Dhahiri e shohin të ndaluar, gjë që nuk ka praktikë te ne.

Dhe kjo ndalesë te ta është veprim i pa preferuar (mekruh tenzihen ) e jo ndalesë obligative.

Ndërsa për ata që kanë hyrë në Ihram për ta bërë Haxhin; Vetëm për ata ndalohet qethja dhe heqja e qimeve dhe prerja e thonjve.

Ragmi Destani/islampress/

Gjykimi i shkurtimit të flokëve, heqjes së qimeve dhe prerjes së flokëve për atë që dëshiron të therrë kurban

Pyetje: A lejohet që personi i cili dëshiron të therrë kurban t’i shkurotjë flokët, t’i heqë qimet dhe t’i presë thonjtë në dhjetë ditët e para të muajit Dhul Hixhxhe?

Përgjigja: Me fillimin e muajit Dhul Hixhxhe, për çdo vit, në rrjetet sociale shpërndahen statuse se me fillimin e muajit Dhul Hixhxhe, ndalohet shkurtimi i flokëve dhe thonjve, nëse personi e ka bërë nijet (ka për qëllim) të ther kurban. Me këtë rast, propagandohet edhe bindja e gabuar se kjo ndalesë i referohet atij që ther kurban, si dhe pjestarëve të familjes së ngushtë të tij….

Ndalimi i shkurtimit të flokëve dhe thonjve për rastin në fjalë, me të madhe propagandohet në vendet ku është i përhapur medhhebi (shkolla juridike) Hanbelij, pasi sipas këtij medhhebi, ndalohet prerja e flokëve dhe thonjve për personin i cili e ka bërë nijet të ther kurban, dhe kjo ndalesë vlenë vetëm për të, e jo edhe për anëtarët e familjes së tij. Kjo ndalesë hyn në fuqi prej fillimit të muajit Dhul Hixhxhe, dhe vazhdon derisa njeriu të therrë kurbanin. Këtë qëndrim e kanë bazuar në hadithin e Ummu Selemes se Pejgamberi (a.s), ka thënë: “Kur të hyjë muaji Dhul Hixhxhe, dhe ndonjëri prej jush dëshiron të therrë kurban, le të mos i shkurtojë flokët, të mos i pret thonjtë dhe të mos heqë qimet nga trupi.”[1]

Përzgjedhja ime dhe ajo që jap fetva është sipas qëndrimit të medhhebit Hanefi, i cili e lejon shkurtimin e flokëve, heqjen e qimeve dhe shkurtimin e thonjve për personin i cili ka bërë nijet të therrë kurban, dhe të njejtin veprim nuk e sheh si jo të pëlqyer.

Unë e shoh këtë mendim të përshtatshëm për kohën dhe rrethanat tona, ngase i merr parasysh rrethanat e njerëzve dhe natyrën e punëve të tyre, në veçanti, në Perëndim.

Ky qëndrim bazohet në faktin se Aisheja (r.a) e ka kundërshtuar Ummu Seleme (r.a) për hadithin që e ndalon prerjen e flokëve dhe thonjve, me atë se i Dërguari i Allahut (a.s) e ka thënë këtë për ata që kanë hyrë në Ihram për Haxh, dhe ka shtuar: “I Dërguari i Allahut (a.s) i niste kafshët për kurban nga Medineja (për në Meke për haxh, kur ai nuk shkonte vetë në haxh), unë i përgadisja rrethoret që i vendoseshin në qafë këtyre kafshëve, ndërkaq i Dërguari i Allahut (a.s) nuk ndalonte të bënte gjërat që i kishte të lejuara, si: parfumosja, kontakti intim me bashkëshortet e veta, si dhe shkurtimi i flokëve apo thonjve.”[2]

Mendimi që e ndalon personin që e ka bërë nijet të therrë kurban që të mos i shkurtojë flokët dhe thonjtë me hyrjen e muajit Dhul Hixhxhe, është në kundërshtim me analogjinë (Kijasin), pasi personi i cili e bën haxhin, kryesisht, ndalohet nga këto veprime për një kohë më të shkurtër se sa personi i cili nuk është në haxh dhe ka bërë nijet të therrë kurban. Po ashtu, përngjasimi i personit që ka bërë nijet të therrë kurban, me personin i cili e bën haxhin, konsiston edhe në ndalimin e tij prej parfumosjes dhe marrëdhënieve intime me bashkëshorten. Por, këtë të fundit nuk e ka thënë askush, bile as edhe vetë Ummu Selemeja.

Kush ka mundësi që mos t’i shkurtojë flokët dhe thonjtë derisa ta therrë kurbanin, le ta bëjë këtë si veprim të pëlqyer, por jo si obligim. Kjo kuptohet prej qëndrimit të medhhebeve Malikit dhe Shafi’it, të cilët e shohin këtë veprim si “kerahetu tenzih” (vepër jo e pëlqyer lehtë), ndërkaq dihet se jo pëlqyeshmëria anulohet edhe për nevojën më të vogël.

Allahu e di më së miri.

Fetvadhënësi: Halid Hanefij

Përktheu: Bashkim Aliu

[1] – Muslimi.

[2] – Buhariu dhe Muslimi./mesazhi/

Allahu betohet: “Pasha Agimin, Pasha dhjetë ditët, Pasha tekun dhe çiftin…” I dërguari i Allahut për këtë ajet të Kur’anit sqaron: “Dhjetë ditët janë ditët e kurbanit (të muajit Dhul Hixhe), “teku” është dita e Arafatit, ndërsa çifti dita e kurbanit”.

Dijetarët, duke iu referuar ajetit të sipërcituar janë shprehur se këto ditë janë ditët më të mira të vitit.

Një hadith profetik është formuluar kështu: “Veprat e mira nuk marrin vlerë më shumë ashtu siç mund të kenë në ditët e Dhul Hixhes. Njerëzit e pyetën: As përpjekja në rrugë të Allahut? Tha: “As përpjekja në rrugë të Allahut, vetëm nëse në këtë përpjekje personi niset me pasurinë dhe jetën e tij dhe nuk kthehet me asnjërën prej tyre.” (Buhari)

Në një tjetër hadith thuhet: “Dita më madhështore është dita e kurban bajramit dhe pastaj dita pas saj.” (Ahmedi)

Një nga komentuesit e njohur të Kur’anit, El Muxhahidi, në lidhje me ajetin në fjalë shprehet: Asnjë punë gjatë gjithë vitit nuk është më e dobishme sesa në dhjetë ditët e Dhul Hixhes. Këto janë dhjetë ditët me të cilat Allahu i plotësoi dyzet ditët e premtuara Musait (a.s.).

Ky dhjetëditësh mund të shfrytëzohet në punë të mira e sublime për të përftuar më shumë shpërblim se zakonisht, por edhe në akte të tjera adhurimore që lidhen kryesisht me këtë kohë të begatë siç janë: kryerja e haxhit dhe veprat e lavdëruara që kryhen në ditën e Kurban Bajramit.

Për të qenë më të qartë, themi se besimtari në këto ditë duhet të largohet nga çdo punë e keqe dhe të rendë pas së mirës. Më poshtë do të përmendim disa nga punët e lavdëruara që preferohen të kryhen në këto ditë të begata. Së pari, vepra më e mirë gjatë këtyre ditëve është falja e namazeve në kohën e tyre. Kur Profeti (a.s.) qe pyetur nga shokët e tij për punën më të mirë, pati thënë: “Falja e çdo namazi në kohën e tij”. Të njëjtën vlerë namazit i jep edhe verseti i vijues kur’anor: “Besimtarë janë ata që tregojnë kujdes në namazin e tyre”.

Më i rëndësishëm pas namazit të detyruar është falja e namazeve vullnetare ose nafile (sunet). Allahu i Madhëruar thotë në një hadith kudsij: “Robi im nuk mund të afrohet tek Unë me diçka siç mund të afrohet me kryerjen e farzeve, dhe robi Im vazhdon të afrohet më shumë tek Unë duke kryer namazet vullnetare, të pëlqyeshme, deri sa Unë ta dua atë…”.

Kur një nga shokët e të dërguarit të Allahut e pyeti se ç’punë duhet të kryejë që të jetë shoqëruesi i tij në Xhenet, ai e porositi: “Bëj sa më shumë sexhde (falje vullnetare) për të ndihmuar lutjen time”.

Falja e namazeve vullnetare ka shpërblim të madh, aq sa i Profeti (a.s.) ka thënë: “Kush fal në ditë 12 rekate (nafile), atij i ndërtohet një shtëpi në Xhenet.” (Buhari – Muslim)

Një nga punët e lavdëruara në këto ditë është edhe agjërimi. Agjërimi konsiderohet si një nga veprat me më shumë shpërblime, bazuar në thënien e Allahut të Madhëruar në hadithin kudsi: “Çdo punë që bën biri i Ademit ia di vlerën përveç agjërimit, ai më takon Mua dhe Unë shpërblej për të”.

Korifenjtë e dijes e kanë krahasuar agjërimin me durimin që gjithashtu meriton shpërblim të madh. Në Kur’an thuhet: “Durimtarëve u jepet shpërblimi i tyre pa llogari”.

Hafsa (r.a.), bashkëshortja e të dërguarit të Allahut (a.s.), rrëfen: “Katër gjëra Profeti nuk i linte kurrë: agjërimin e Ashures, agjërimin e dhjetë ditëve të Dhul Hixhes, agjërimin e tri ditëve të çdo muaji dhe faljen e dy rekateve para namazit të sabahut” (Ebu Daudi, Nesai).

Shumica e dijetarëve kanë thënë se agjërimi i dhjetë ditëve të Dhul Hixhes është shumë i vlefshëm. Prej tyre veçohet dita e Arafatit, ditë për të cilën Allahu është betuar në Kur’an. Kjo ditë duhet agjëruar nga të gjithë me përjashtim të personave që janë në haxh. Për agjërimin e kësaj dite i dërguari i Allahut (a.s.) ka thënë: “Shpresoj që Allahu të m’i ketë falur mëkatet e vitit të kaluar dhe të vitit që vjen.” (Muslim)

Këtu do të përmendim edhe një tjetër vepër të lavdëruar. Bëhet fjalë për respektimin e prindërve. Kësaj mirësie Allahu i ka dhënë rëndësi të veçantë duke e renditur menjëherë pas njëhsimit dhe adhurimit të Tij: “Zoti yt ka urdhëruar të mos adhurosh tjetër veç Tij dhe me prindërit të sillesh mirë”. Në vazhdim të ajetit, Allahu i Madhëruar thotë: “Nëse njërin prej tyre e ka zënë pleqëria nën kujdesin tënd ose të dy ata, mos u thuaj atyre as oh e as of dhe mos u trego i vrazhdë me ta, por thuaju fjalë të buta. Tregohu i mëshirshëm ndaj tyre dhe thuaj: Zoti im, mëshiroji ata të dy ashtu siç u kujdesën për mua kur isha i vogël.” (Isra, 23-25)

Tregohet se kur i dërguari i Allahut (a.s.) është pyetur për veprën më të lavdëruar, ai tha: “Namazi në kohën e tij”. Kur e pyetën për së dyti, ai tha: “Respektimi i prindërve.” (Buhari – Muslim)

Gjatë këtyre ditëve preferohet përmendja e shpeshtë e Allahut. Përmendja e Allahut pëlqehet në çdo kohë, por në këto ditë ajo është akoma më e pëlqyeshme. Në mënyrë të veçantë do të vinim theksin në përmendjen e tekbirit (Allahu Ekber), Tehlilit (La ilahe il`Allah), dhe Tahmidit (Elhamdulilah). Allahu i Madhëruar thotë: “A nuk qetësohen zemrat me përmendjen e Allahut?!”. Kur’ani na nxit që ta përmendim sa më shumë Allahun: “Dhe kujtojeni Allahun në ditët e caktuara”; këto ditë janë ditët e haxhit.

Një punë e vlefshme është dhe garimi për punë të mira e të dobishme. Të gjitha veprat e mira meritojnë shpërblim, por garimi në to është një frymë që duhet t’i karakterizojë gjithnjë myslimanët. Shtrohet pyetja: në cilat gjëra duhet të garojë besimtari? Në të gjitha punët të cilat i përmendëm më lart, dhe veçanërisht në leximin e Kur’anit, në lutje, në bamirësi e në të tjera vepra që meritojnë shpërblim.

Me këtë frymë na nxit edhe Allahu i Madhëruar në Kur’anin famëlartë kur thotë: “Në gjëra të tilla (të mira) le të bëjnë garë garuesit” (Mutafifin, 26); apo në ajetin tjetër: “Garoni, nxitoni në punë të mira që meritojnë falje mëkatesh nga Zoti juaj dhe Xhenetin, gjerësia e të cilit është sa ajo e tokës dhe e qiejve, i përgatitur enkas për të devotshmit.” (Ali Imran, 133)

Pendimi është më se i nevojshëm në këto ditë. Jo vetëm që llogaritet për mirë, por është dhe vendimtar, për shkak se ai ka si shpërblim faljen e mëkateve nga Allahu i Madhëruar. Në Kur’an thuhet: “Thuaj: O robërit e Mi të cilët e keni ngarkuar veten me gabime, mos i hiqni shpresat nga mëshira e Allahut. Vërtet, Allahu i fal të gjitha mëkatet. Ai është Mëshirues dhe Falës i Madh.” (Zumer, 53)

Në nje thënie profetike thuhet: “Allahu gëzohet me robin që pendohet, më shumë se ai njeri që ka humbur devenë e tij në shkretëtirë. Ai shtrihet i dëshpëruar dhe në këtë gjendje e zë gjumi. Kur zgjohet e gjen devenë e tij mbi krye dhe nga gëzimi i madh thotë: O Zot! Ti je robi im dhe unë jam zoti yt. Gabon nga gëzimi i madh!” (Buhari)

Nga punët e mira që besimtari mund të kryejë gjatë këtyre ditëve është dhe vizita e të afërmve. Allahu i Madhëruar thotë:

“…Kini frikë Allahun me emrin e të Cilit përbetoheni dhe ruajeni farefisin. Vërtet, Allahu është mbi ju Mbikqyrës!” (Nisa, 1)

Një pikë tjetër e rëndësishme është namazi i natës. Për vlerën e këtij adhurimi Allahu thotë: “A është më i mirë ai që i nënshtrohet Allahut dhe bie në sexhde për Të, falet në orët e vona duke iu frikësuar dënimit të jetës së përtejme e duke shpresuar mëshirën e Tij (apo ai që mohon dhe nuk beson)?” (Zumer, 9). Në një ajet tjetër thuhet: “Dhe një pjesë të natës kaloje me Kur’an duke u falur, se Zoti yt do të të ngrejë ty (o Muhamed) në një vend të lavdishëm.” (Isra, 79)

I dërguari i Allahut (a.s.) ka thënë: “Allahu i Madhëruar i qesh dy personave, njëri është ai që natën e ftohtë ngrihet nga shtrati, merr abdes dhe falet. Allahu pyet engjëjt e Tij: Ç’e shtyu robin Tim të veprojë kështu? Ata i thonë: Shpresa dhe frika e asaj që gjendet tek Ti. Atëherë Allahu thotë: “Ia kam dhënë atë që shpreson dhe e kam siguruar nga ajo të cilës i frikësohet…”(Ahmedi)

Seid ibn Xhubejri r.a. rrëfen: Kur hynin dhjetë ditët e para të Dhul Hixhes, Profeti falej aq shumë sa askush nuk falej si ai, dhe thoshte: “Mos i fikni llambat e këtyre netëve të Dhul Hixhes!”, ngaqë i pëlqente shumë adhurimi në këto netë të bekuara.

Profeti (a.s.) i ka nxitur besimtarët që këto kohë të begata t’ia kushtojnë adhurimit të Allahut, me qëllim që të pastrojnë shpirtrat prej mekateve e të meritojnë mirësinë e shpërblimit nga Ai.

Këto adhurime mund të kryen edhe në ditë të zakonshme, por siç e theksuam ato shpërblimin më të madh e kanë në këto ditë. Ky dhjetëditësh ka edhe disa specifika të veçanta siç janë: rituali i haxhit dhe kurbani. Haxhi është një nga adhurimet me të rëndësishme. Nëpërmjet tij, myslimanit i jepet një rast i mirë për t’u kthyer edhe njëherë ashtu siç e ka lindur nëna, bazuar në thëniet profetike. Dobitë e haxhit janë të shumta duke filluar nga udhëtimi i lodhshëm, bindja ndaj Allahut, shpërblimi i Allahut në dynja dhe ahiret, etj.

Në ajetin e Kur’anit që përmendëm në fillim, Allahu i Madhëruar betohet në dhjetëditëshin e parë të Dhul Hixhes dhe gjithashtu betohet në tekun dhe në çiftin. Lidhur me këtë Profeti (a.s.) shprehet: “Teku është dita e Arafatit, kurse çifti është dita e kurbanit”. Arafati ështe shtylla kryesore e haxhit. Për rëndësinë që mbart Profeti (a.s.) ka thënë kështu: “Haxhi është dita e Arafatit.”

Dita e Kurbanit është një kohë tjetër e begatë që Profeti (a.s.) e ka veçuar nga ditët e tjera. Sakrifica dhe flijimi në emër të Allahut e ka origjinën te profeti Ibrahim. Ai iu nënshtrua urdhrit të Allahut për të bërë fli djalin e tij, Ismailin. Ja se si e përshkruan Allahu këtë ngjarje në Kur’an: “Ne e përgëzuam Ibrahimin me një djalë të mirë e të sjellshëm. Kur djali u (rrit) angazhua në punët e jetës me të atin, Ibrahimi i tha: O biri im, pashë në ëndërr (në shpallje) sikur po të bëja kurban. Çfarë mendon ti? Ismaili tha: – O babai im, vepro ashtu siç je urdhëruar se, në dashtë Allahu, unë do të jem nga të duruarit. Kur ata iu nënshtruan plotësisht urdhrit të Allahut, dhe Ibrahimi e ktheu të birin (me ballin përtokë) për ta bërë kurban, e thirrëm: – O Ibrahim! Ti e përmbushe ëndrrën (zbatove urdhrin). Ne kështu i shpërblejmë bamirësit. Në të vërtetë, kjo ishte një sprovë e madhe dhe e qartë. Ne e shpaguam (Ismailin) me një kurban të madh (me një dash të madh) dhe e lamë (atë) si përkujtim për popujt dhe brezat e ardhshëm.” (Safat, 101-108)

Kurbani është domethënia e sakrificës dhe një dëshmi e qartë e dashurisë dhe bindjes së krijesës ndaj Krijuesit. Ky është kuptimi i kurbanit në Islam, që do të thotë sacrificë vetëm për hir të Allahut. Myslimani e feston bajramin pas kurorëzimit me sukses të të gjitha atyre punëve të mira si dhe kalimin me sukses të të gjitha sprovave që kanë si përfundim kënaqësinë dhe shpërblimin e Allahut. Myslimani feston për fitoren. Në këtë gjendje ai ka se për çfarë të festojë.

(Revista Drita Islam)

VLERA E DHJETË DITËVE TË PARA TË MUAJIT DHUL-HIXHE

Falënderimi i qoftë Allahut, Zotit të botëve, Sunduesit të Ditës së Gjykimit, në nimete dhe mirësi të cilat na jep. Salavatet dhe selamet qofshin mbi të Dërguarin e Tij, familjen e tij fisnike, shokët dhe të gjithë pasuesit e tij deri në Ditën e Gjykimit.

Shumë libra janë shkruar për vlerat e dhjetë ditëve të para të Dhul – Hixhes, dhe, pothuajse, e gjithë është thënë në lidhje me ibadetet dhe vlerat e tyre në këtë muaj të bekuar. Dhjetë ditët e para të Dhul – Hixhes janë ditë të bekuara. Kjo tregon në madhështinë e ditëve të zgjedhur, vlera e ibadetit e kryer në to dhe madhësinë e shpërblimit të Allahut për veprimet e kryera në to. Për shkak të vlerës së tyre dhe bekimit, Allahu xh.sh., në Kuran betohet në to dhe thotë: “Pasha agimin dhe dhjetë netët ” (Fexhr, 1-2.) Ky është tregues më i mirë i vlerës së jashtëzakonshme të këtij muaji dhe falënderimi Allahut të Madhëruar, i cili na dha një tjetër mundësi për të përfituar nga të mirat e kësaj dhurate të bekuar! Sipas mendimit të Ibn Abbasit, ditët me të cilat Allahu betohet janë dhjetë ditët e para të Dhul-Hixhes.

Disa hadithe të bukura në lidhje me këtë muaj të bekuar

Ibn Abbasi r.a, transmeton se Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: ”Nuk ka ditë në të cilën veprat e mira janë më të dashura tek Allahu se sa veprat e mira në këto ditë ” – duke iu referuar dhjetë ditëve të para të Dhul-Hixhes.” (Buhariu)

Pejgamberi s.a.v.s., e theksoi rëndësinë dhe madhësinë e këtyre ditëve në hadith, ku thotë: “Ditët më të mira në këtë botë janë dhjetë ditët e para të Dhul Hixhes”. Imam Ahmedi transmeton se Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: “Nuk ka ditë më të mëdha (më me vlerë) e më të preferuara të Allahut të Plotfuqishëm për të bërë vepra të mira se në këto ditë, për këtë arsye, përmendni shpesh tehlil (La ilahe il-la Allah), tekbir (Allahu Ekber), dhe tahmid (Elhamdulillah). ”

Arefati – dita më e mirë e vitit

Dita më e mirë e vitit është dita e Arafatit. Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë:
“Asnjëherë më shumë njerëz nuk lirohen nga zjarri i Xhehenemit se sa në ditën e Arafatit.” (Muslimi)

Arafati është edhe dita më e mirë për leximin e Kuranit. Ata që janë në Arafat, atë ditë, duhet të maksimizojnë dhe të bëjnë sa më shumë lutje (dua) që është e mundur, sepse ai është vendi ku pranohen duatë. Për ditën e Arafatit, Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë edhe: “Haxhi është Arafati!” (Ahmedi)

Pejgamberi s.a.v.s., po ashtu, rreth kësaj dite, ka thënë: “Duaja më e mirë është duaja në Arafat”. (Tirmidhiu dhe Ahmedi)
Agjërimi është ibadeti më i vlefshëm

Agjërimi si një lloj i veçantë i adhurimit në këto ditë të bekuara ka rëndësinë dhe vlerën e veçantë. Bazuar në praktikat e Muhammedit s.a.v.s., agjërimi është një nga veprat më të lavdërueshme në këto ditë të shenjta. Është prej synetit që të agjërohen nëntë ditët e para të këtij muaji, sidomos ditën e Arafatit.

Muslimi shënon se Pejgamberi s.a.v.s., për agjërim në ditën e Arafatit, tha: “Unë besoj se Allahu, për agjërim në ditën e Arafatit, do i fal mëkatet e vitit të kaluar dhe të ardhshëm.” (Muslimi)
Haxhi kryhet në muajin Dhul-Hixhe

Në dhjetë ditët e para të Dhul-Hixhes, Allahu ka bërë obligim edhe kryerjen e haxhit. Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: ”Haxhi i pranuar nuk ka shpërblim tjetër përveç Xhennetit.” (Buhariu dhe Muslimi)

Nëse gjithë kësaj i shtojmë që hanxhinjtë, gjatë kryerjes së Haxhit kanë mundësinë për të bërë disa namaze në harem të Qabesë, dhe që një namaz i falur në harem të Qabesë është më e vlefshme se njëqind mijë namazet e kryera në vende të tjera, e që kjo bëhet një motiv i fuqishëm i cili te njeriun zgjon dëshirën për kryerjen e Haxhit. Hanxhinjtë, haxhi i të cilëve është mebrur, kthehen në shtëpitë e tyre pa mëkate.

Ebu Hurejre r.a., thotë: “E kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s., kur tha: “Kush e kryen haxhin për Allahun, kështu që nuk do të fletë fjalë të shëmtuara e as që mëkaton, ai do të kthehet (i pastër nga mëkatet), siç ishte në ditën kur e lindi e ëma e tij!” (Buhariu)
Kurban – bajrami dhe therja e kurbanit

Dita e dhjetë e Dhul-Hixhes është dita e parë e Kurban – bajramit. Në ditët e Haxhit kryhet edhe një akt adhurimi e që është therja e kurbanit. Kurbanet i therin, sikur ata që kryejnë Haxhin, dhe ata që janë në shtëpitë e tyre. Therja e kurbanit daton nga paraardhësi jonë, babai në fe, Ibrahimi a.s., dhe përfaqëson një traditë të vazhdueshme që është praktikuar në të gjithë botën islame. Kush i afrohet Allahut xh.sh., atë ditë me prerjen (sakrificën) e kurbanit, me rënien pikëve të para gjaku nga kurbani i therur, Allahu xh.sh., i falë mëkatet tij dhe familjes së tij.
Veprat e mira që mund të bëjmë gjatë këtyre ditëve

1. Falja e namazeve nafile ditore dhe ato të natës.

Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: “Bëjë shumë sexhde, sepse nuk ka sexhde që do të bësh Allahut, e që Ai të mos të ngrit në derexhe (pozitë) më të lartë dhe të fshijë një gjynah.” Seid ibn Xhubejri r.a., ka thënë: “Mos i fikni dritat tuaja në këto netë.” Kjo tregon se këto netë kanë një vlerë të madhe, dhe se ibadeti në to ka shpërblim të posaçëm, siç është ndër to edhe falja e namazit vullnetar, leximi i Kuranit, etj., e që e gjithë kjo është traditë e të parëve tanë të pastër në fe.

2. Pendimi (Tevbe).

Edhe pse pendimi duhet të bëhet vazhdimisht, është veçanërisht e rëndësishme për të përfituar nga këto ditë të bekuara dhe sa më shumë duhet të pendohemi sinqerisht dhe t’i kthejmë zemrat tona ka adhurimi i Allahut Fuqiplotë dhe Falës i Madh.

3. Bamirësia ndaj prindërve.

4. Vizita e të afërmve, miqve, të afërmve, të sëmurëve.

5. Leximi i Kuranit dhe të mësuarit tjerëve Kuranin, veçanërisht në këto ditë.

6. Qëndrimi në xhami në mes të namazeve, sidomos qëndrimi në xhami pas namazit të sabahut e deri në agim, lindjen e diellit.

7. Bërja e dhikrit (të përmendurit e Allahut xh.sh., sidomos pas namazit, para gjumit, në mëngjes dhe mbrëmje, duke shqiptuar sa më shumë tehlila (la ilahe il-laAllah), Tekbir (Allahu Ekber), tahmid (Elhamdulillah)).

8. Dhënie e sadakasë (lëmoshës).

9. Thirrja e njerëzve në fenë e Allahut, duke shpjeguar rregullat e fesë së Allahut për ata që kanë nevojë.

10. Ruajtja maksimale dhe largimi nga mëkatet, sidomos mëkateve të mëdha si: gibeti (thashethemnaja), gënjeshtra, shikimi në atë që nuk është e lejuar, kamata, ryshfeti, etj.

11. Shqiptimi i telbijes nga ana e haxhinjëve.

I pari i cili shqiptoi telbijen ka qenë Sumame ibn Usal r.a., sahabi i Pejgamberit s.a.v.s., i cili e pranoi islamin ne vitin e 6 hixhri, i cili ka qenë prijës i shquar dhe i pasur i fisit arab Benu Hanife. Ky para se të pranonte islamin para Pejgamberit s.a.v.s., u drejtua drejtë Mekës për të kryer umren, mirëpo rrugës e pranoi islamin, dhe kështu kërkoi leje nga Pjegamberi s.a.v.s., që të kryen umren për çka kishte bërë edhe nijet përpara. Pejgamberi s.a.v.s. ia mësoi rregullat e umres dhe ia lejoi kryerjen e saj. Kur arriti në Mekë filloi shqiptimin e telbijes (Lebbejke Allahumme lebbejke) në prani të mushrikëve të Mekës, dhe qe i pari mysliman që e shqiptoi telbijen.

Këto janë vetëm disa nga veprat që ne mundemi dhe duhet të bëjmë gjatë këtyre ditëve të bekuara. Gjëja më e rëndësishme në gjithë këtë është që ne të kemi qëllim të pastër për ta bërë këtë vetëm në emër të Allahut dhe kënaqësinë e Tij, me shpresë që të meritojmë mëshirën dhe faljen e Tij.

Shkruan: Mr. Azmir Jusufi, Prizren

(Islampress)