Është interesante se vetëm pas vdekjes së dikujt derdhen ndjenjat dhe shpenzohet pasuria për ta përkujtuar, ndërkohë që vetëm një pjesë e vogël e asaj që jepet, sikur t’u ishte dhuruar sa ishin gjallë, do të kishte pasur vlerë dhe dobi shumë më të madhe.

Sa herë ndodh që zemra të copëtohet vetëm mbi varrin e nënës dhe të shprehë ndjenjat më të bukura që i kishte ruajtur me vite? Sa herë lotët rrjedhin vetëm atëherë kur nuk ekziston më ai prehër i sigurt dhe i butë, mbi të cilin mund të mbështetej fytyra? E sikur, sa ishte ende gjallë, të ishte ulur pranë saj, t’ia kishte marrë dorën dhe t’i kishte thënë: “Nënë, ti je mbështetja ime më e madhe në këtë botë”, kjo do të kishte qenë shumë më e vlefshme se sa lotët dhe malli që tash nuk do të arrijnë më te varri i saj.

Ne shpesh mendojmë se dashuria nënkuptohet. Se prindërit e dinë. Se bashkëshorti ose bashkëshortja e di. Se miku e di. Se vëllai në fe e di. Prandaj heshtim. E shtyjmë për më vonë. Ia lëmë “një rasti tjetër”, sikur të kishim garanci se ai rast do të vinte patjetër.

Pastaj vjen xhenazja; atëherë, si një vërshim, shpërthejnë fjalët e lavdërimit, kujtimet, dashuria dhe respekti. Flasim për fisnikërinë e të ndjerit, për mirësinë e tij, për virtytet e tij. Shkruhen statuset, mbahen fjalime, derdhen lot. Por i ndjeri nuk ka asnjë dobi nga të gjitha këto, përveç asaj dashurie dhe mirësie që e ka ndier prej nesh sa ishte gjallë.

Nganjëherë kanë mjaftuar vetëm disa fjalë. Sikur burri t’i kishte thënë gruas së tij sa ishte gjallë, ose gruaja burrit të saj sa ishte gjallë, qoftë edhe një të katërtën e asaj që flasin për njëri-tjetrin në ditët e zisë, mes bashkëshortëve në këtë botë nuk do të mbetej as dhimbje, as pikëllim.

Njëherë, një burrë po ecte rrugës duke qarë për vdekjen e motrës së tij. Thuhej se rrallëherë e kishte vizituar, madje edhe kur ajo ishte e sëmurë rëndë. Duke e parë tek qante me dënesë, një plakë i tha fjalë që e çajnë zemrën: “Shko, o bir, dhe ruaji lotët e tu! Sa isha gjallë, nuk pata dobi prej teje; ndërsa tani që kam vdekur, nuk mund të të dëgjoj.”

Ky është thelbi i shumë pendimeve tona. Prandaj, mos i shtypni dhe mos i shtyni ndjenjat tuaja. Mos u bëni koprracë në fjalët e bukura dhe në mirësi ndaj atyre që i doni, e as mos i lini për më vonë. Mos i mbyllni emocionet brenda vetes. Sepse dhimbja e humbjes së një njeriu të dashur e thyen zemrën, por edhe më e rëndë është dhimbja e ndjenjave që mbushin zemrën, ndërsa njeriu nuk ka më kujt t’ia shprehë, sepse ai ose ajo që e donte tashmë është larguar.

Në disa transmetime përmendet se Abdul-Muttalibi, gjyshi i Muhamedit (savs), gjatë sëmundjes së tij të fundit i mblodhi fëmijët e vet dhe u tha: “M’i thoni tani ato fjalë me të cilat do të më lavdëroni pas vdekjes sime.” Ata filluan ta lavdëronin me fjalë që më vonë librat e historisë i ruajtën si shembuj të elokuencës dhe të shprehjeve më të bukura.

Ai nuk e kërkoi këtë nga mendjemadhësia, por nga një nevojë e thellë njerëzore: që njeriu ta dëgjojë se ka vlerë, sa është ende gjallë. Sepse njeriu është krijuar me nevojën ta ndiejë vlerën e vet. E çfarë vlere është ajo, nëse nuk e gëzojmë dhe nuk ia mbushim zemrën me fjalë dashurie dhe mirënjohjeje, sa është ende gjallë?!

Islami na mëson se fjala e bukur është sadaka; jo fjala që thuhet pranë varrit, por fjala që thuhet atëherë kur zemra ende mund ta dëgjojë dhe ta ndiejë.

Prandaj, mos u bëni prej atyre që tregohen koprracë në fjalët e bukura dhe në mirësi ndaj të dashurve, ndërsa shpërdorojnë lotët pas vdekjes së tyre. Dhe mos prisni ndonjë rast të veçantë. Sepse rasti më i veçantë është pikërisht fakti se ata që i doni janë ende gjallë. Top of Form

Përshtati në shqip: Miftar Ajdini

Dashuria për dunjanë është nëna e të gjitha mëkateve dhe veprave të këqija. Qëllimi i dërgimit të Shpalljeve dhe të pejgamberëve është që t’i thërrasin njerëzit në Ahiret, t’i largojnë nga dynjaja, të mos i lidhin zemrat e tyre me të, dhe t’u tregojnë se ai është i përkohshëm dhe vend sprove. Për jetën e kësaj dunjaje, i Madhërishmi në Kur’anin Fisnik thotë: “Jeta në këtë botë nuk është gjë tjetër veçse zbavitje dhe lojë, ndërsa bota tjetër është – jeta e vërtetë, sikur ta dinin!” (Ankebut, 64) Ka shumë ajete në Kur’an që i nxisin njerëzit t’i kthehen Ahiretit. Për këtë arsye janë dërguar edhe pejgamberët që të thërrasin dhe t’i nxisin njerëzit drejt Ahiretit.

Një herë, Pejgamberi, a.s., kaloi pranë një cjapi të ngordhur dhe pyeti: “O ashabë, a do të jepnit diçka për këtë cjap?” – dhe ashabët u përgjigjën se nuk do të jepnin asgjë. Atëherë Pejgamberi i All-llahut tha: “Kjo dunja nuk vlen tek All-llahu as sa ky cjap.”

Pejgamberi, a.s., ka thënë: “Vërtet, dynjaja është e mallkuar dhe e mallkuar është gjithçka që gjendet në të, përveç asaj që bëhet për hir të All-llahut.”
Të jesh në dynja sikur një udhëtar

Nga Ibën Omeri, r.a., transmetohet se ka thënë: “Pejgamberi i All-llahut më kapi për shpatulle dhe më tha: ‘Bëj ibadet All-llahut sikur e sheh Atë. Ji në dynja si i huaj ose si udhëtar.’” Shumë ajete kur’anore tregojnë për kalueshmërinë dhe thelbin e dynjasë. (Gafir, 39; Junus, 24)

Pejgamberi i All-llahut, s.a.v.s., ka thënë: “Shembulli im dhe i dynjasë është si ai i kalorësit që u strehua nën hijen e një peme, pastaj u largua dhe e la atë.”

Një njeri hyri në shtëpinë e Ebu Dherr-it, r.a., dhe filloi të shikojë përreth, pastaj e pyeti: “O Ebu Dherr, ku janë orenditë dhe mobiljet e tua?” Ai u përgjigj: “Ne kemi një shtëpi tjetër dhe së shpejti do të shpërngulemi atje.” Njeriu i tha: “Por, ju duhet të keni sende edhe këtu, sa kohë që jeni!” Ebu Dherri i tha: “Pronari i shtëpisë nuk do të na lërë të qëndrojmë këtu.”

Lakmia – sëmundja e pangopësisë

Lakmia e nënkupton ndjenjën e dëshirës së tepruar për diçka dhe ajo e shtyn njeriun të mos i kushtojë rëndësi kufijve dhe ta tejkalojë masën. Koprracia dhe lakmia janë tipare shumë të shëmtuara që islami i ndalon dhe njofton se ai që shmanget nga këto tipare do të shpëtojë. All-llahu, xh.sh., në Kur’an thotë: “Dhe ata që ruhen nga lakmia, ata janë të shpëtuarit.” (Tegabun, 16)

Lakmia është një tipar aq i keq sa që njeriu bëhet i pangopur në mënyrë të verbër. Tërë ditën dhe natën e tij ia nënshtron fitimit të dynjasë dhe i harron veprat e mira. Në hadith thuhet: “Dy ujqër të uritur të lëshuar në një tufë delesh nuk do të bëjnë aq dëm sa dëmi që lakmia e njeriut për pasuri dhe famë mund t’i bëjë fesë së tij.”
Pasojat e lakmisë

Hz. Isai, a.s., udhëtoi me një njeri dhe, pasi u uritën shumë dhe arritën afër një fshati, Isai i tha, duke i dhënë disa monedha:
– Shko dhe na siguro diçka për të ngrënë!
Njeriu shkoi, kurse Isai u përgatit për namaz dhe filloi të falet. Kur njeriu u kthye, solli me vete tri bukë dhe u ul duke pritur që Isai të mbaronte namazin. Meqë pritja iu zgjat, ai hëngri një bukë.

Isai, kur njeriu po vinte, kishte vënë re se ai sillte tri bukë, por kur mbaroi namazin pa se kishin vetëm dy, dhe e pyeti njeriun:
– Ku është buka e tretë?
Njeriu u përgjigj: – Kam sjellë vetëm dy bukë!
Pastaj ata i hëngrën ato dy bukë dhe e vazhduan rrugën.

Duke ecur më tej, hasën në një fshat të braktisur dhe në mes të fshatit tri gropa të mëdha rëre. Isai atëherë tha: – Me lejen e All-llahut, bëhuni ari!
Për habinë e madhe të atij njeriu, të tri gropat e rërës u shndërruan në tri grumbuj ari. Isai vazhdoi:
– Një grumbull për mua, një për ty, dhe i treti për atë që e hëngri bukën e tretë!

Atëherë njeriu bërtiti: – Unë e hëngra bukën e tretë!
Isai i dha të tri grumbujt e arit dhe e la, duke vazhduar rrugën e tij, ndërsa njeriu mbeti pa ditur si ta mbante atë sasi ari.

Andej kaluan tri veta, hajdutë, dhe kur e panë me gjithë atë ari, e vranë për t’ia marrë të gjithë. Pastaj e dërguan njërin prej tyre në fshatin fqinj për ushqim. Kur ai u largua, njëri nga të dy të mbeturit i tha tjetrit: – Kur ai të kthehet, do ta vrasim dhe do ta ndajmë arin midis nesh dyve! Hajduti u pajtua menjëherë.

Sa i përket të tretit, ai shkoi duke menduar si të shpëtonte nga shokët e tij. Kështu vendosi të helmojë ushqimin që do t’u çonte, në mënyrë që, kur të dy ta hanin, të vdisnin.

Ai veproi kështu, solli ushqimin, dhe të dy e vranë sipas marrëveshjes, pastaj hëngrën ushqimin e helmuar dhe vdiqën të dy!!
Më vonë, Isai kaloi përsëri aty dhe kur i pa të katërt të vdekur rreth atij ari, tha: – Ja si I trajton dynjaja ata që luftojnë vetëm për të!

Lakmia nuk e shton furnizimin (rizkun)
Haris Muhasibi, k.s., ka thënë: “Ai që është lakmitar, sado i pasur dhe me pasuri që të jetë, ai përsëri është një fakir – i varfër.”

Ti ke më shumë nevojë për këtë…

“Një njeri i dha Xhunejd Bagdadit, kuddise sirruhu, pesëqind monedha ari dhe i kërkoi t’ua shpërndante të varfërve. Evlija i madh e pyeti njeriun nëse ka akoma para. Njeriu u përgjigj se ka. Pastaj e pyeti nëse do të dëshironte të kishte edhe më shumë. Njeriu u përgjigj duke pohuarqëdo tëdëshironte edhe më shumë. Atëherë Xhunejd Bagdadi, kuddise sirruhu, ia ktheu monedhat dhe i tha: ‘Ti ke më shumë nevojë për këto se sa ne.’”

Njeriu duhet t’i pastrojë nga zemra e tij tiparet e këqija të zemrës, si zilia, lakmia, krenaria, hipokrizia dhe mendjemadhësia. E dimë se njeriu nuk bëhet i pjekur shpirtërisht nga shumësia e ibadeteve, por nëse pastrohet nga vetitë e nefsit. Shumësia e shkuarjeve në haxh apo agjërimi i pandërprerë dhe ibadeti i shumtë natën, nuk është masë e përsosmërisë së njeriut. Ai që e pastron nefsin e tij nga tiparet e shëmtuara, edhe nëse bën pak ibadet, është shumë më afër All-llahut se ai që nuk e pastron, por bën shumë ibadet.

Nëse nefsi edukohet dhe zemra pastrohet, atëherë këto tipare të këqija zëvendësohen me të mira. Në vend të zilisë – kënaqësia me caktimin dhe përulësia; në vend të lakmisë – tevekkuli (mbështetja te All-llahu) dhe sinqeriteti; në vend të koprracisë – bujaria; në vend të mendjemadhësisë – modestia dhe përulësia.

A e di se për çfarë lloj njerëzish është mungesa më e madhe?
Nëse kërkon mësues, mjekë ose jurist, do t’i gjesh shumë. Por nëse e kërkon atë që do të të udhëzojë drejt All-llahut, xhel-le shanuhu, dhe do të të mësojë për të metat e nefsit tënd, nuk do të gjesh shumë. E nëse je me fat dhe e gjen atë, kapu për të me të dyja duart dhe mos e lësho. — Ibën Ataullah Iskenderi, k.s.

Redaksia,
[Islampress] ]]> https://xhamiaeklleznes.com/dashuria-per-dynjane-dhe-demi-i-lakmise/feed/ 0 https://xhamiaeklleznes.com/te-gjithe-jane-fajtore-pervec-djalit-tim/ https://xhamiaeklleznes.com/te-gjithe-jane-fajtore-pervec-djalit-tim/#comments Sat, 25 Jul 2026 11:23:46 +0000 https://xhamiaeklleznes.com/?p=6435 Jetojmë në kohë kur kemi më shumë se kurrë shkolla, diploma, dijetarë, ekspertë… Jetojmë në kohën e organizimit të shumë seminareve, ligjëratave dhe këshillimeve për edukimin e fëmijëve… por pavarësisht kësaj, më duket se ka gjithnjë e më pak edukim dhe gjithnjë e më shumë probleme.

E kemi teknologjinë, dhe në çdo hap internetin, pedagogë dhe psikologë, por përsëri njeriu ndjen se fëmijët tanë gjithnjë e më pak janë të dëgjueshëm, po respektojnë gjithnjë e më pak dhe po ndiejnë gjithnjë e më pak dallimin mes të mirës dhe të keqes.

Prandaj mund të përfundojmë se kriza më e madhe e kohës sonë nuk është as ekonomike, as politike, por kriza e autoritetit, kriza e respektit dhe kriza e edukimit.

Dikur fëmija rritej pranë fshatit, pranë lagjes, pranë xhematit, pranë oborrit… Dihej saktësisht prejardhja e fëmijës…

Nëse fëmija gabonte, fqinjët do t’i thoshin: “Bir, mos vepro kështu.” Mësuesi do ta qortonte. Të moshuarit do ta këshillonin. Polici do ta paralajmëronte. Hoxha do t’ia tërhiqte vëmendjen. Dhe askush nuk do të mërzitej. Nuk konsiderohej ndërhyrje në jetën e tjetrit, por ruajtje e fytyrës së përbashkët dhe të ardhmes së përbashkët.

Prindi do t’u thoshte: “Faleminderit që e keni paralajmëruar.” “Faleminderit që më tregove.” Dhe kjo është ajo që na mëson Islami, sepse Pejgamberi i All-llahut, s.a.v.s., ka thënë: “Besimtarët janë si një ndërtesë e fortë, çdo pjesë e ndërtesës e mbështet tjetrën.”

Në hadithin tjetër thuhet: “Shembulli i besimtarëve në dashurinë, butësinë dhe mëshirën e tyre është si shembulli i trupit. Kur një organ i trupit sëmuret, i gjithë trupi vuan nga ethet dhe pagjumësia.”

E sot? Sot kemi arritur në situatën ku shumë njerëz frikësohen madje edhe ta paralajmërojnë fëmijën kur shohin të keqe, mungesë respekti apo sjellje të pahijshme, e lëre më për diçka tjetër. Nëse mësuesi ngrit zërin, fajtor është mësuesi. Nëse polici e ndalon fëmijën, problemi është polici. Nëse fqinjët e paralajmërojnë, problemi është te fqinjët.

Dhe shumë rrallë pyesim: A nuk është ndoshta problemi te fëmija jonë dhe veprimet e tij?

Këto ditë vërejmë raste të ndryshme në media ku ngrihet i gjithë shteti në raste se një fëmijë paralajmërohet, qortohet apo ndalohet për atë që e bën. Menjëherë përfshihen shoqatat, portalet, rrjetet sociale… Nuk themi që fëmija nuk duhet mbrojtur. Duhet! Askush nuk ka të drejtë për dhunë, padrejtësi dhe poshtërim. Por duhet të pyetemi: Pse sot pothuajse askush nuk pyet se çfarë ka bërë fëmija? Pse analizohet më shumë zhurma dhe veprimi i atij që paralajmëron sesa ai që ka gabuar?

Nëse fëmija bën vazhdimisht rrëmujë, flet fjalë fyese, provokon dhe i rrezikon të tjerët, a është problemi vetëm ai që ka tentuar ta ndalojë? Kur fëmija e humb respektin ndaj autoritetit në shtëpi, shumë shpejt humbet respekti ndaj çdo autoriteti jashtë shtëpisë. Dhe pastaj pyesim: Pse janë agresivë fëmijët? Si nuk kanë turp? Pse gjithnjë e më shumë ka dhunë?

Sepse kemi krijuar një brez që askush nuk guxon t’i thotë: “Nuk mundesh.” “Ndal.” “Ke gabuar.” Një njeri që kurrë nuk i mëson kufijtë, bëhet skllav i dëshirave të tij. Fëmijët tanë nuk janë prishur nga vetvetja. Ata janë rezultat i prindërve të pakujdesshëm, sistemit të çrregullt dhe shoqërisë që u ofron gjithçka, përveç vlerave të vërteta.

All-llahu xh.sh. thotë:

“O besimtarë, binduni All-llahut dhe binduni Pejgamberit dhe atyre që kanë autoritet mes jush.” (En-Nisa, 59.)

Islami është fe e rregullit. Fe e respektit. Fe e përgjegjësisë. Islami nuk erdhi për të bërë njeriun një person që nuk njeh askënd përveç vetes. Përkundrazi, erdhi për të na mësuar si të jetojmë dhe si të ndërtojmë një shoqëri të lumtur dhe të rregullt.

Sot flitet shumë për të drejtat e fëmijëve, dhe duhet të flitet. Përsëri e përsërisim, fëmija nuk duhet të poshtërohet, të ofendohet apo të keqtrajtohet. Sepse Islami ishte ndër të parët që mbrojti fëmijën dhe i dha dinjitet. Por, të drejtat pa edukim, pa detyra, bëhen problem. Nëse fëmija njeh vetëm të drejtat e tij, por nuk i njeh edhe detyrat, atëherë po rrisim një brez që do kërkojë respekt, por nuk do ta japë atë. Fëmija që nuk e respekton mësuesin, policin, hoxhën, fqinjët dhe të moshuarit, nesër nuk do të respektojë as ligjin, as shtetin, as fenë, dhe në fund as prindërit. Kur flasim për këtë gjendje në shoqëri, duhet të jemi të sinqertë dhe ta pyesim veten: Kush është fajtor?

Më e lehta është ta fajësojmë shkollën, shtetin, sistemin, institucionet, shoqërinë, kohën… Por e vërteta është se të gjithë jemi pak a shumë përgjegjës. Nga prindërit, shkolla, xhemati, deri te shoqëria në tërësi. Megjithatë, barra më e madhe e përgjegjësisë mbetet tek prindërit. Sepse asnjë mësues nuk mund ta zëvendësojë babanë. Asnjë sistem nuk mund ta zëvendësojë nënën. Asnjë institucion nuk mund të japë atë që jep edukimi në shtëpi.

All-llahu xh.sh. thotë: “O besimtarë, ruani veten dhe familjet tuaja nga zjarri.” (Et-Tahrim, 6.) Ndërsa Pejgamberi s.a.v.s. thotë: “Të gjithë jeni barinj, dhe çdo bari do të përgjigjet për tufën e tij.”

Detyra kryesore e prindit nuk është vetëm ta ushqejë fëmijën, të blejë çdo gjë që ai dëshiron, por ta edukojë, ta udhëzojë, ta paralajmërojë dhe ta mësojë se çfarë është e mirë dhe çfarë është e keqe.

Sot disa prindër mendojnë se bëjnë mirë për fëmijët duke ua plotësuar çdo dëshirë, duke i mbrojtur nga çdo kritikë, paralajmërim dhe përgjegjësi. Sot prindi, duke menduar se po e mbron fëmijën, ngadalë e mëson një gjë të rrezikshme: se ai kurrë nuk është fajtor, se askush nuk guxon t’i thotë asgjë, se gjithmonë dikush tjetër është fajtor, se gjithmonë duhet të jetë gjithçka sipas dëshirës së tij, se mund të ketë gjithçka pa asnjë përpjekje… Dhe kjo “mbrojtje” një ditë do të kthehet kundër prindit dhe fëmijës. Sepse fëmija që nuk ka mësuar të pranojë këshillën, nesër nuk do të pranojë as autoritetin. Fëmija që nuk i ka mësuar kufijtë, nesër do të ketë vështirësi në kontrollimin e vetes. Fëmija që kurrë nuk ka dëgjuar “jo”, nesër do të thyhet kur jeta t’i thotë “jo”.

Prandaj dashuria e vërtetë për fëmijën nuk është ta justifikosh gjithmonë, t’ia plotësosh çdo dëshirë. Dashuria e vërtetë është t’ia mësosh të vërtetën. Dashuria e vërtetë është ta mësosh që duhet të përpiqet për të marrë gjëra të caktuara. T’ia tregosh gabimet. Ta edukosh të jetë njeri që di të respektojë, të dëgjojë, ta pranojë gabimin dhe të marrë përgjegjësi.

Imam Gazaliu thoshte se zemra e fëmijës është si një gur i çmuar i pastër; nëse e mëson për të mirën, do të rritet në të mirë, e nëse e lë pas dore, do të humbasë. Le të mendojmë se sot nuk po rrisim vetëm fëmijë. Po rrisim prindër të ardhshëm, fqinjë, punëtorë, mësues dhe njerëz që nesër do ta drejtojnë shoqërinë.

Prandaj ta kthejmë mençurinë në edukim. Jo dhunën. Jo ashpërsinë. Por rregullin, kufirin, respektin dhe përgjegjësinë.

Fëmija duhet të dijë se prindi e do, por edhe se ekziston kufi. Mësuesi nuk e urren kur e paralajmëron. Fqinjët nuk janë armiq kur e këshillojnë. Polici nuk është armik kur e ndalon. Sepse ndonjëherë një paralajmërim i sinqertë e shpëton fëmijën, e shpëton njeriun, nga një jetë e tërë rrugësh të gabuara.

O Zot, na e përmirëso gjendjen e familjeve tona, rinisë sonë dhe të shoqërisë sonë, ktheje respektin mes njerëzve, mençurinë në edukim dhe begatinë në shtëpitë tona. Amin.

Redaksia,
[islampress] ]]> https://xhamiaeklleznes.com/te-gjithe-jane-fajtore-pervec-djalit-tim/feed/ 0 https://xhamiaeklleznes.com/metodat-e-edukimit-te-muhammedit-s-a-v-s-2/ https://xhamiaeklleznes.com/metodat-e-edukimit-te-muhammedit-s-a-v-s-2/#comments Sun, 05 Jul 2026 21:00:05 +0000 https://xhamiaeklleznes.com/?p=6431 Ai që e mëson fenë, ai që dëshiron të edukojë në mënyrë të drejtë një brez njerëzish, duhet të jetë i dashur në mjedisin e tyre. Ai duhet të jetë i tillë që njerëzit mezi ta presin takimin e radhës me të për të mësuar diçka të re dhe për ta zbatuar atë.

Pejgamberi s.a.v.s. arriti ta fitojë besimin dhe dashurinë nga njerëzit. Shokët e tij e donin aq shumë sa mezi e prisnin takimin e radhës me të. Arritja e këtij niveli është vërtet i vështirë, por jo i pamundur nëse i ndjekim metodat e mësuesit më të mirë të të gjitha kohërave, Muhammedit s.a.v.s.

Një nga metodat e Pejgamberit s.a.v.s. në mësimin e njerëzve është mesatarja. Shekik Ibën Seleme thotë: “Abdullahu na mbante ligjërata çdo të enjte, dhe një njeri i tha: ‘O baba i Abdurrahmanit, fjala jote na pëlqen dhe ne e duam shumë. Me të vërtetë do të dëshironim që ti të na mbaje mësim për çdo ditë!’ Ai u përgjigj: ‘Nuk dua t’ju bëhem i mërzitshëm’ ‘Madje, edhe Pejgamberi i All-llahut s.a.v.s. na mbante mësim vetëm në ditë të caktuara, duke mos dashur të na mërzis!’”

Ekzistojnë edhe njerëz të atillë që të mësojnë gjithë kohën, ditë e natë. Shkon në takim tek ata dhe ata flasin pa pushim deri sa të vjen koha të kthehesh në shtëpi. Dije që kjo mënyrë e dhënies së mësimit nuk është e drejtë, sepse çdo gjë e ka kohën dhe vendin e vet.

Ibën Abbasi r.a. thotë: “Mësojini njerëzit një, dy ose, maksimumi, tri herë në javë, që të mos u bëhen i mërzitshëm Kur’ani.”

Ibn Mes’udi r.a. thotë: “Flituni njerëzve derisa t’ju shikojnë dhe t’ju dëgjojnë me vëmendje; e kur kjo të mungojë, atëherë ndaleni fjalimin…”

Një nga metodat e mësimit është edhe ndjenja për mjedisin ku ndodhemi. Përndryshe, kjo do të shkaktojë vetëm kundërefekt dhe huti.

Pejgamberi i All-llahut, i kushtonte vëmendje ndjenjave të sahabëve. Çdo zakon që është në ujdi me rregullat e fesë sonë të bukur nuk duhet prekur. Më e lehtë është të zhduket një popull i caktuar sesa t’i hiqen me forcë zakonet e tij.

Thuhet se imam Shafiu është falur, pranë varrit të Ebu Hanifës në Bagdad dhe nuk e ka lexuar kunut-duan në namazin e sabahut, ashtu siç ishte praktika dhe qëndrimi i tij i zakonshëm. Kur e pyetën për këtë, ai u përgjigj: “A nuk meriton pronari i këtij varri (mendon për Ebu Hanifën) të nderohet?!”

Imam Shafiu e dinte se gjendej aty ku njerëzit faleshin sipas medhhebit Hanefi dhe për këtë arsye veproi kështu, duke mos dashur të shkaktojë përçarje dhe keqkuptime mes njerëzve.

Ndonjëherë vërejmë individë që, duke dashur të zbatojnë ndonjë sunnete të namaz, të cilat përdoren në medhhebet e tjera, në atë mënyrë shkaktojnë huti dhe e prishin qetësinë e namazit. Harrojnë se uniteti dhe bashkimi janë farz, ndërsa ato veprime mund të jenë sunnet, ose madje mustehab.

Si imam i këtij xhemati kam marrë pyetje të ndryshme nga disa njerëz. Dhe kur u përgjigjesha me argumente kur’anore apo hadithe, ata përsëri vazhdonin si më parë. Ku është aty respekti? Ai respekt që imam Shafiu e tregoi ndaj Ebu Hanifës. Unë e di që nuk jam Ebu Hanifeja, por duhet ta dini edhe ju që nuk jeni si Shafiu. Për hir të paqes në shtëpi, për hir të unitetit të këtij xhemati, ju lutem mos ndaheni nga shumica. A mendoni se mënyra juaj është mënyra e vetme e drejtë gjatë praktikimit të fesë, ndërsa ajo që e kanë praktikuar paraardhësit tanë dhe që e praktikojnë miliona besimtarë anembanë botës është e gabuar?!

Pejgamberi s.a.v.s., thërriste në islam në mënyrën më të bukur dhe më të pranueshme, duke e paraqitur fenë të lehtë. Sa herë që paraqitej në dilemë midis dy mënyrash, gjithmonë e zgjidhte atë më të lehtën, përveç nëse ishte në kundërshtim me fenë. Ai u thoshte sahabëve: “Jeni dërguar për t’ua lehtësuar njerëzve, jo për t’ua bërë gjërat më të vështira.”

Pejgamberi s.a.v.s., ishte kundër teprimit në gjithçka, madje edhe në fe. Në këtë kontekst tha: “Kjo fe është me të vërtetë e fortë, prandaj hyni në të ngadalë, sepse ai që nxiton shumë (e ekzagjeron në fe) as nuk do të arrijë në qëllim dhe as nuk do ta lërë kalin e tij gjallë.”

Vëllezër, me teprim nuk nënkuptohen ata që i falin pesë namazet ditore ose e agjërojnë muajin ramazan. Jo! Kjo i përket atyre që fillojnë të veprojnë, siç thuhet në hadithin vijues: “Tre njerëz erdhën në shtëpinë e Pejgamberit të All-llahut, salallahu alejhi ve sel-lem, dhe pyetën për adhurimin e tyre, dhe kur u informuan, sikur iu duk e pamjaftueshme, dhe thanë: ‘Po ku jemi ne në krahasim me Pejgamberin e All-llahut, të cilit i janë falur mëkatet që ka bërë dhe do t’i bëjë!’ Njëri prej tyre tha: ‘Unë do t’i kaloj netët duke falur namaz!’ Tjetri tha: ‘Unë do të agjëroj vazhdimisht dhe nuk do ta ndërpres agjërimin!’ E i treti tha: ‘Unë do të jem krejtësisht i përmbajtur nga gratë dhe nuk do të martohem kurrë!’ Kur Pejgamberi, salallahu alejhi ve sel-lem, dëgjoi çfarë thanë këta, ju tha: “Pasha All-llahun, unë jam më i devotshmi nga ju, por unë agjëroj dhe e ndërpres agjërimin, fal namaz natën dhe fle, dhe martohem! Ai që lë mënyrën time të jetesës (sunnetin), nuk është prej meje!”

O Zoti ynë, na mëshiro dhe ndihmo në ndjekjen e Muhammedit s.a.v.s.!

Redaksia, Islampress.

Shumë pyesin: Si arriti Muhammedi a.s. që nga njerëzit që ishin barbarë, nomadë, njerëz që jetonin në mënyrë të egër, për vetëm disa vjet të krijojë njerëz që do të jenë shembull në besim dhe frikë ndaj Zotit?

Një shkrimtar krishterë thotë: “Muhammedi arriti në një periudhë shumë të shkurtër kohore të bëjë një revolucion moral, shpirtëror dhe shoqëror, që askush në histori nuk ia ka dalë.”

Shumë prej nesh edhe sot përpiqen të bëjnë diçka të ngjashme, por nuk ju shkon. Nuk mundemi as fëmijën tonë ta udhëzojmë në rrugën e drejtë, e lëre më dikë tjetër. Dhe pse është kështu?

Sepse, vëllezër të dashur, ne sot përpiqemi t’i rrisim fëmijët tanë bazuar në këshillat e “shejh Google-it”, ose në këshillat e disa pedagogëve, të cilët as veten nuk mundën ta këshillojnë, e lëre më dikë tjetër. Dhe as nuk na shkon në mend të hedhim një sy në jetën e Dërguarit Muhammed a.s., i cili ishte shembulli i vetëm dhe i vërtetë në gjithçka, përfshirë edhe në edukim.

Dëgjoni disa metoda edukative që përdorte Muhammedi a.s. dhe aplikojini tek fëmijët tuaj, miqtë dhe të njohurit, dhe do ta vëreni suksesin.

I Dërguari a.s. kur fliste me dikë i kushtonte aq shumë vëmendje dhe përqendrim atij, saqë bashkëbiseduesi ndjente sikur ai ishte personi më i dashur për të. Dhe kjo është e vërtetuar nga hadithi ku Amr ibn Asi r.a. thotë:

“Kur i Dërguari i All-llahut a.s. fliste, ai i kthehej me fytyrë atij me të cilin fliste dhe i kushtonte vëmendje – edhe nëse ishte njeriu më i keq. Në këtë mënyrë ai fitonte zemrat e atyre njerëzve. Njëherë u kthye me fytyrë nga unë dhe më foli aq mirë saqë mendova se isha njeriu më i mirë. E pyeta: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Ebu Bekri?’ ‘Ebu Bekri’ – u përgjigj ai. E pyeta përsëri: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Omeri?’ ‘Omeri’ – u përgjigj ai. E pyeta edhe një herë: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Uthmani?’ ‘Uthmani’ – u përgjigj ai. Kur m’u përgjigj kështu, dëshirova të mos e kisha pyetur fare.”

Shikoni këtë rast dhe pastaj kujtoni veten dhe marrëdhënien tuaj me të tjerët, me fëmijët tuaj, dhe do të kuptoni plotësisht pse nuk arrijmë sukses në fushën e edukimit dhe mësimit.

Për të kuptuar edhe më mirë, dëgjoni një histori.

Duke u kthyer nga puna, një baba e pa djalin e tij gjashtëvjeçar që po qëndronte para derës së hyrjes, dhe pasi u përshëndetën, djali e pyeti:

– Baba, a mund të të pyes diçka?

– Po, sigurisht bir, më thuaj… – tha babai.

– Baba, sa fiton ti për një orë?

– Pse të intereson kjo? – tha babai pothuajse i zemëruar.

– Vetëm dua ta di, të lutem përgjigju!

Më në fund babai i tha se fitonte 50-euro në orë. Dëgjoi këtë dhe djali ul kokën me trishtim, por mblodhi guxim, e pa babain dhe e pyeti:

– Baba, a mund të më huazosh 25 euro?

Babai, tani dukshëm i zemëruar, filloi të bërtasë se nëse ky ishte arsyeja që po e priste para derës, duhet të turpërohej. Ti kërkon para për budallallëqe fëmijësh, sikur unë punoj shumë çdo ditë për budallallëqe dhe lodra fëmijësh… E dërgoi djalin direkt në dhomë dhe i tha të mendojë për sjelljen e tij egoiste. Djali u largua qetë, pa fjalë, ndërsa babai vazhdoi të ankohej dhe të habitej për sjelljen e fëmijëve të sotëm.

Pas një kohe, duke kuptuar se e kishte tepruar, shkoi në dhomën e djalit dhe tashmë i turpëruar pyeti:

– Biri im, a flenë?

– Jo, baba, jam i zgjuar… – u përgjigj djali.

– Më fal, ndoshta isha shumë i ashpër me ty. Për çfarë të duhen konkretisht ato 25 euro? Mandej tha, nuk ka rëndësi, urdhëro merri paratë! – dhe ia ofroi paratë birit.

– Faleminderit shumë, baba!

I kënaqur, djali nxori me dorë një tufë tjetër me para të përthyera nga poshtë e nga çanta e lapsave. Tani babai u zemërua edhe më shumë duke parë se djali kërkonte para, por kishte më shumë se sa i duhej një fëmije kaq të vogël.

– Jo, nuk kisha mjaftueshëm, baba! – u arsyetua djali. – Tani kam saktësisht 50 dollarë. A mund të blej një orë nga koha jote? Nëse mundesh, të lutem të vish një orë më herët nesër, dëshirojë të hamë darkë bashkë!

Çfarë bëri babai – imagjinojeni vetë. Përfundoni vetë historinë ashtu si mendoni se duhet të përfundojë, por mos harroni:

Nëse vdesim nesër, kompania apo njerëzit për të cilët punojmë do të na zëvendësojnë shumë lehtë dhe shpejtë. Por familja dhe miqtë që mbeten pas nesh – ata do të na mungojnë deri në fund të jetës!

Një nga metodat e Dërguarit në edukimin dhe rritjen e njerëzve ishte që ai kurrë nuk i përmendte njerëzit me emër, edhe pse shpesh e dinte për kë bëhej fjalë. Mënyra e tij për t’u përballur me një problem apo shkelje që ishte bërë, ishte që ai ngjitej në minber dhe fliste kështu: “Ka njerëz që veprojnë kështu dhe ashtu” ose “Çfarë mendojnë ata që veprojnë kështu dhe ashtu.” Në këtë mënyrë i Dërguari e trajtonte problemin pa turpëruar askënd.

Prandaj edhe unë do të veproj kështu për të treguar për disa njerëz dhe një problem të caktuar, dhe ata le ta njohin veten dhe le të përmirësohen.

Kur erdha në këtë xhami, më afroheshin disa njerëz dhe thoshin se në xhaminë tonë duhet të mbahen mësime për lexim të Kur’anit, dhe unë i dëgjova, dhe tashmë prej dy vjetësh veprojë kështu, dhe prej një viti e gjysmë tubimin e ligjëratave javore, por ajo që është e trishtë është se po ata njerëz që sugjeronin, nuk vijnë.

Gjithashtu më afroheshin disa njerëz që thoshin se duhet të falet namazi i natës, sepse është sunnet. I dëgjova dhe tashmë prej një viti e gjysmë çdo muaj në këtë xhami falim namaz nate, por ajo që është e trishtë është se ata njerëz që e propozuan këtë, nuk vijnë kurrë në atë namaz nate.

Gjithashtu, sapo erdha në këtë xhami mora kritika nga disa njerëz, dhe me siguri vërejtjet e njëjta i ka marrë edhe hoxha para meje, se xhamia është e mbyllur, dhe duhet të jetë e hapur që të mund të falet kurdo që duan. Pas një kohe e pranova këtë kritikë dhe e lashë xhaminë hapur 24 orë. Por çudi! Ata që kritikuan nuk vijnë të falin namaz vullnetar, madje as ato farz. Duket se u ka kaluar dëshira për t’u falur, për të mësuar Kur’an, për të dëgjuar ligjërata, prandaj nuk vijnë. Ose, çka është ndoshta edhe më keq, ata që nga fillimi donin vetëm të krijonin rrëmujë, dhe kur panë që nuk po u del, u tërhoqën.

O ju që u njohët në këto fjalë, injoroni kritikën time duke ardhur në namazin e ardhshëm, si atë të ditës ashtu edhe atë të natës. Injoroni këtë kritikë duke ardhur në leximin e ardhshëm të Kur’anit dhe ligjëratën e ardhshme.

I Dërguari kishte edhe shumë metoda edukative, por për shkak të mungesës mjaftohemi me kaq, dhe nëse do All-llahu, do ta vazhdojmë këtë temë.

Redaksia, [islampress] ]]> https://xhamiaeklleznes.com/metodat-e-edukimit-te-muhammedit-a-s-1/feed/ 0 https://xhamiaeklleznes.com/ceshte-dita-e-ashures-dhe-kur-duhet-agjeruar/ https://xhamiaeklleznes.com/ceshte-dita-e-ashures-dhe-kur-duhet-agjeruar/#comments Wed, 17 Jun 2026 23:22:59 +0000 http://xhamiaeklleznes.com/?p=2357 Fjala “ashura” vjen nga gjuha arabe dhe rrjedh nga rrënja “ashr” që në arabisht do të thotë dhjetë. Dita e Ashures është dita e dhjetë e muajit Muharem.

Sipas një transmetimi të Abdullah ibn Abasit kur pejgamberi Muhamed a.s. erdhi në Medine, vuri re që hebrenjtë mbanin agjërim ditën e ashures dhe pyeti shkakun.

Ata iu përgjigjën : “Kjo është një ditë e madhe. Atë ditë Allahu e shpëtoi Musain dhe popullin e tij nga dhuna e Faraonit. Si falënderim për këtë, profeti Musa agjëroi atë ditë. Edhe ne për respekt agjërojmë”.

I Dërguari Allahut (salallahu aleihi we selem) u shpreh : “Ne e nderojmë më shumë se ju profetin Musa (salallahu aleihi we selem)”. Duke mbajtur edhe vetë agjërim urdhëroi popullin e tij të agjërojë ditën e ashures. (Muslim, Sijam, 128).

Pasi u bë obligim agjërimi i Ramazanit, i Dërguari i Allahut Muhammedi (salallahu aleihi we selem) solli një liri për këtë temë duke thënë: “Pa dyshim që dita e ashures është një ditë nga ditët e Allahut. Kush të dojë agjëron dhe kush te dojë, jo.” (Buhari, Sami, 57 ; Muslim, Sijam 117).

Agjërimi në ditën e ashures është sunnet (vullnetar). Veçse pejgamberi ynë i nderuar (salallahu aleihi we selem), për të mos u ngjarë hebrenjve, na këshillon që së bashku me ditën e dhjetë të Muharremit, të agjërohet edhe dita e nëntë apo e njëmbëdhjetë, ose të agjërohen tri ditë të njëpasnjëshme.

09 Muharrem – E Mërkure, 24 Qershor (Syfyri 02:25 – Iftari 20:35)

10 Muharrem (DITA E ASHURASË) – E Enjte, 25 Qershor (Syfyri 02:25 – Iftari 20:36)

11 Muharrem – E Xhuma, 26 Qershor (Syfyri 02:26 – Iftari 20:36)

I Dërguari i Allahut (salallahu aleihi we selem) në një thënie të tij thotë : “Dallohuni nga tradita e hebrenjve, duke agjëruar një ditë përpara dhe ditën pasuese nga dita e ashures.”(Buhari, Saum69)

Ndërsa në vitin e fundit të jetës së tij ka thënë : “Nëse jetoj edhe vitin që vjen, do të agjëroj ditën e nëntë dhe të dhjetë të ashures.”(Muslimi ; Ebu Davudi).
Ndërsa Ebu Katade transmeton se sahabët e kanë pyetur Pejgamberin (salallahu aleihi we selem) për agjërimin e ditës së Ashures dhe ai u ka thënë : “Agjërimi ditës së Ashures i shlyen gjynahet e vitit të kaluar.” (Muslim, Sijam, 196).

Shkaku i agjërimit të ditës së ashures

Është falënderim për Zotin e Madhëruar që e shpëtoi Musain (alejhi selam) dhe popullin e tij nga faraoni dhe ithtarët e tij, e kjo ka ndodhur në ditën e dhjetë të muajit muharrem.

Dobitë e agjërimit të kësaj dite

1. Agjërimi i ditës së ashures është synet dhe i preferuar, me që është praktikuar, gjithashtu, nga Pejgamberi (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

2. Këtë ditë e kanë agjëruar  edhe shokët e Pejgamberit (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!) si dhe Musai (alejhi selam) para tyre, ne shenjë falënderimi, ndaj madhërisë së Zotit.

3. Edhe  historikisht kjo ditë ka vlerë  madhështore.

4. Preferohet agjërimi i  një dite para ose pas saj; d.m.th.: (9-10 ose 10-11 muharrem) për t’u dalluar nga hebrenjtë, sepse këtë  e ka urdhëruar Pejgamberi (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

5. Kjo është çka u përmend në sunet, sa i përket kësaj dite, e çdo gjë tjetër që bëhet në të, është risi (bidat) dhe në kundërshtim me udhëzimin e Muhamedit (paqja dhe shpëtimi i Zotit qoftë mbi të!).

Kjo është prej mirësisë së Allahut të lartësuar ndaj nesh, sepse na e mundësoi që nëpërmjet agjërimit të një dite, të na falen mëkatet e një viti të plotë; e Allahu është pronar i mirësisë së madhe. Kështu që shpejto, dhe shfrytëzoje këtë mirësi! Filloje vitin tënd të ri me adhurim  dhe punë të mbara, sepse punët e mira i shlyejnë ato të ligat (të këqijat).

Çfarë kuptojmë me fjalën “Ashura”?

Ashura është dita e dhjetë e muajit Muharrem. Të këtij mendimi janë pjesa dërrmuese e dijetarëve. “Ashura” është një fjalë arabe që nënkupton ditën e dhjetë, ashtu sikur për ditën e nëntë thuhet “Tasuae”. Kjo ditë konsiderohet e shenjtë në Islam dhe ka vlerë historike dhe fetare.

Origjina e agjërimit të Ashurasë:

Origjina e agjërimit të kësaj dite zë fill qysh para Islamit, sepse hebrenjtë të cilët ishin në Medine e festonin (agjëronin) këtë ditë për shkak se Allahu e kishte shpëtuar Musain (a.s) dhe popullin e tij nga Faraoni dhe ushtria e tij. Allahu i Madhëruar e urdhëroi Musain (a.s) që ta urdhëronte popullin e tij që ta kujtonin këtë ditë madhështore. Allahu i Madhëruar thotë: “Ne e patëm dërguar Musain me argumentet tona dhe i thamë: Nxirre popullin tënd prej errësirave në dritë dhe përkujtoju atyre të mirat e Allahut, se vërtet në ato ka argumente për secilin që është shumë i durueshëm dhe shumë falenderues.”[1]

Kur Profeti (a.s) shkoi në Medine i gjeti hebrenjtë të cilët agjëronin në këtë ditë. Ai (a.s) tha: “Çfarë është kjo? Ata thanë: kjo është një ditë e mirë. Kjo është dita në të cilën Allahu i shpëtoi Benu Israilët nga armiku i tyre. Prandaj edhe Musai (a.s) ka pasë agjëruar. Profeti (a.s) tha: Unë jam më meritor se Musai për ju. Ai agjëroi dhe urdhëroi (muslimanët) të agjëronin në atë ditë.”[2]

Hadithet që flasin për agjërimin e ditës së Ashurasë:

Në lidhje me vlerën dhe agjërimin e ditës së Ashurasë janë përmendur një sërë hadithesh profetike:

Abdulla ibn Abas (r.a) ka thënë: “I Dërguari i Allahut (a.s) ka urdhëruar për të agjëruar në ditën e Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[3]

Aishja (r.a) transmeton se “Profeti (a.s) ka urdhëruar për agjërimin e ditës së Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[4]

Abdulla ibn Abasi (r.a) ka thënë: I Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Nëse jetoj deri në vitin tjetër do të agjëroj edhe ditën e nëntë.”[5]

Ebu Katade El Ensarij (r.a) tregon se i Dërguari i Allahut (a.s) është pyetur rreth agjërimit të ditës së Ashurasë. Ai (a.s) tha: “Agjërimi i asaj dite shlyen gjynahet e vitit të kaluar.”[6]

Ebu Musa (r.a) ka thënë: “Hebrenjtë e kanë pasë konsideruar ditën e Ashurasë ditë feste. Profeti (a.s) tha: Agjërojeni atë të ditë!”[7]

Përshkallëzimi i legjislacionit të agjërimit të Ditës së Ashurasë:

Në fillim, agjërimi i ditës së Ashurasë ka qenë obligim (vaxhib) për muslimanët. Por pasi Allahu e bëri obligim agjërimin e muajit Ramazan, agjërimi i ditës së Ashurasë u bë i pëlqyeshëm (mustehab). Aishja (r.a) ka thënë: “Në periudhën e xhahilijes, kurejshët kanë pasë agjëruar në Ditën e Ashurasë dhe po ashtu edhe i Dërguari i Allahut (a.s) e ka pasë agjëruar. Kur ai shkoi në Medine, ai agjëroi dhe dha urdhër që edhe (muslimanët) të agjëronin. Kur u bë obligim agjërimi i Ramazanit, ai tha: Kush dëshiron të agjërojë dhe kush të dojë le mos të agjërojë.”[8]

Agjërimi i ditës së Ashurasë para dhe pas saj:

Është veprim i pëlqyeshëm (mustehab) që muslimanët të agjërojnë në ditën e Ashurasë, para saj dhe pas saj duke vepruar kështu në kundërshtim me veprimin e hebrenjve. Transmetohet se Ibn Abasi (r.a) ka thënë: Kur i Dërguari i Allahut (a.s) ka agjëruar ditën e Ashurasë dhe urdhëroi për të agjëruar në atë ditë, njerëzit thanë: O i Dërguar i Allahut! Ajo është Dita, të cilën të hebrenjtë dhe të krishterët e madhërojnë?! I Dërguari i Allahut (a.s) tha: “Në vitin tjetër, me leje të Allahut, do të agjërojmë ditën e nëntë. Kur erdhi viti tjetër, i dërguari i Allahut (a.s) vdiq.”[9]

Dijetari eminent Ibn Kajjim El Xheuzije (r.h) ka thënë: “Gradët e agjërimit të Ashurasë janë tre: më e mira dhe më e plota: me agjëruar ditën e Ashurasë, para dhe pas saj; me agjëruar ditën e nëntë dhe të dhjetë dhe për këtë aludojnë shumë hadidhe dhe grada më e ulët është me agjëruar vetëm ditën e dhjetë.”

Së fundmi:

Dita e Ashurasë është një mundësi e mirë për të nxjerrë mësime nga historia, për të ditur rëndësinë dhe vlerën e nijetit të pastër, për t’u mbështetur tek Allahu në të gjitha situatat si dhe shumë e shumë përfitime të tjera.

Burimi: islamonline.net

Përshtati: Elton Harxhi

[1] – Sure Ibrahim: 5.

[2] – Buhariu.

[3] – Tirmidhiu.

[4] – Bezari.

[5] – Muslimi.

[6] – Muslimi.

[7] – Buhariu.

[8] – Buhariu dhe Muslimi.

[9] – Muslimi.

Frika nga jeta dhe nga ajo që sjell jeta, frika nga sëmundjet, frika nga pleqëria, frika nga vdekja. I frikësohet varfërisë, por gjithashtu frikësohet edhe kur është në bollëk, sepse ka frikë të mos e humb. Nuk është thënë kot se shumë njerëz nga pasuria e tyre e kanë vetëm frikën të mos e humbin.

Në dëshirën për ta penguar rrjedhën e keqe të ndodhive të ardhshme, të cilat, meqë ra fjala, nuk janë vërtetuar nga asgjë, sepse ndodh vetëm ajo që All-llahu dëshiron të ndodhë; njeriu ka ndërtuar mure, ka ngritur diga, ka vendosur sisteme mbrojtjeje si në planin mikro ashtu edhe në atë makro, si në nivel individual ashtu edhe në atë kombëtar.

Në këtë koncept të vetëmbrojtjes investohen mjete të mëdha; nuk i kursejnë as individët, as politikat kombëtare. Kështu, për shembull, ditët e fundit po flitet për ndërtimin e një qendre moderne në të cilën do të strehoheshin shtresa të caktuara të shoqërisë në rast të Fundit të Botës. Humori më i madh i këtij lajmi është motra e tij binjake — dëshira e të pasurve perëndimorë për t’u vendosur në Mars, atëherë kur Toka të mos jetë më e përshtatshme për jetesë.

Nga të gjitha frikërat e njeriut, më së miri përfitojnë kompanitë e sigurimeve, industria ushtarake dhe të gjitha organizatat e institucionet e tjera që pasurohen jo pak në kurriz të tyre. Edhe vetë njeriu, për shkak të ditëve të zeza që po afrohen, krijon një fond të zi që do të duhej ta mbronte nga fatkeqësia, duke ia mohuar vetes edhe atë pak rehati që e ka merituar në këtë garë gjithnjë e më të përhapur me kohën dhe pasurinë, pa u pyetur asnjë çast: a nuk mund të jenë ato ditë të zeza, për shembull, të bardha?

Por, për ta thënë të vërtetën, janë të pakta edhe lajmet që flasin për zhvillime pozitive në shoqëri. Të gjitha lajmet reduktohen në kronikë të zezë, sepse për kronikën e bardhë nuk ka vend.

Flitet për largime nga puna, të cilat vërtet ekzistojnë, por nuk flitet për punësimet e reja, të cilat gjithashtu ekzistojnë. Flitet për sëmundjet, por jo edhe për njerëzit e shëruar nga sëmundje të ndryshme, madje edhe nga ato të pashërueshmet; flitet për errësirën, por askush nuk e ndezë të paktën një qiri; flitet edhe për Xhehenemin, por askush nuk na e hapë sadopak derën e Xhennetit; flitet për dënimin e All-llahut, ndërsa gjithnjë e më pak për mëshirën e Tij. Sikur edhe folësit edhe dëgjuesit të ishin abonuar në pesimizëm, e jo në optimizëm dhe realizëm.

Pra, çdo sistem dhe pothuajse çdo njeri i sheh ngjarjet e ardhshme, rrjedhën dhe degëzimet e të cilave nuk i njeh, më shumë ose më pak me pesimizëm. Në kurriz të këtij pesimizmi masiv dhe frikës nga e ardhmja që po vjen, individët dhe kompanitë në të tashmen jetojnë shumë rehat. Duke qenë se muslimanët e mbarë botës janë pjesë e këtij njerëzimi dhe se bindjet e tyre i përshtatin me mësimet e Islamit, ose të paktën kështu do të duhej të ishte, logjikisht shtrohet pyetja se si e sheh Islami prirjen e njeriut për ta siguruar shëndetin e tij, pasurinë, në fakt gjithçka që e bën jetën jetë.

Qëllimi ynë nuk është të hyjmë në debate sheriatike për këtë çështje, por përmes disa shembujve të thjeshtë dhe të besueshëm ta ofrojmë këndvështrimin islam mbi këtë pyetje të përmendur.

Në Islam nuk ka vend për defetizëm, por as për pesimizëm të theksuar, e as për optimizëm të tepruar. Islami është rruga e mesit, e maturisë, që njeriun nuk e bind se të gjitha gjërat do të përfundojnë pozitivisht, por as nuk e lë pa shpresë. Mesazhet kur’anore në kuptimin se All-llahu ndëshkon rëndë, si edhe se All-llahu është pafundësisht mëshirues, janë një dëshmi e bukur për këtë pohim.

Vështrimin drejt së ardhmes që po vjen Islami e ka përcaktuar me shtyllën e gjashtë të imanit, pra me besimin se gjithçka, e mirë apo e keqe, ndodh me vullnetin e Zotit dhe se ajo është shkruar prej kohësh në Libër, si dhe me tevekkulin — mbështetjen tek All-llahu. Shenja e parë e mëson njeriun se në jetë diçka nuk do të ndodhë për shkak të maces së zezë, për shkak të fluturimit të zogjve, apo për shkak të pozitës së këtij apo atij ylli, por për shkak të Vullnetit të Zotit; ndërsa shenja e dytë na mëson se Zoti është në anën tonë dhe se ajo që na ndodh gjithmonë përfundon në të mirën tonë, sado e keqe të duket në fillim.

Tevekkuli funksionon mbi parimin e lidhjes së devesë, me ç’rast aludohet në rastin e njohur të udhëzimit profetik ndaj një beduini, kur Pejgamberi a.s. i tha: “Lidhe devenë, pastaj mbështetu tek All-llahu”, domethënë: bëj nga ana jote gjithçka që mundesh, e pastaj beso se All-llahu do t’i drejtojë gjërat që të ecin sipas rrjedhës që dëshiron ti.

Veprimi islam në këtë çështje mund të kuptohet si parandalues. Ajo që sot në botën moderne shkakton lloje të ndryshme sëmundjesh — depresion, neurozë, çrregullime psikike etj. — të shkaktuara para së gjithash nga frika e ngjarjeve të ardhshme, Islami ua ka larguar me kohë pasuesve të vet: “Ajo që të ka goditur, kurrsesi nuk ka mundur të të shmangë, dhe ajo që të ka shmangur, kurrsesi nuk ka mundur të të godasë” — a nuk na çojnë këto fjalë të Pejgamberit a.s. pikërisht në atë drejtim?

Nëse as ato nuk janë të mjaftueshme, atëherë porositë e tij të mëtejshme, të drejtuara para së gjithash të riut Abdullah ibën Abbasit, e me këtë edhe çdo njeriu tjetër, pjesëtar i Ummetit të tij, duhet t’u përgjigjen shumë pyetjeve: “O i ri, dije se sikur e gjithë bota të bashkohej për të të sjellë ndonjë dobi, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin; dhe sikur e gjithë bota të bashkohej për të të bërë ndonjë dëm, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin.” Vërtet, në zemrën e besimtarit këto fjalë sjellin qetësinë dhe sigurinë e nevojshme.

Nëse ua shtojmë atyre faljen e namazit, leximin e rregullt të Kur’anit, si dhe dhikret që  transmetohen nga Pejgamberi a.s., se i ka lexuar në situata të ndryshme, ajo qetësi në zemër bëhet edhe më e pranishme, ndërsa vështrimi më i qetë ndaj gjërave që ndodhin rreth nesh bëhet më i kthjellët. Megjithatë, për sigurinë e vet, muslimani duhet të kujdeset, dhe mënyrat më të përshtatshme për këtë janë ato që e kanë themelin e tyre në mësimin islam. Prandaj edhe rekomandojmë si vijon:

Pasurinë tuaj sigurojeni me zekat, trupin tuaj me sadaka, ndërsa shëndetin tuaj me agjërim dhe me ushqim të matur. Shpirtin tuaj me dhikër dhe Kur’an, ndërsa veten me dua dhe namaz. Zgjateni jetën tuaj me vizitat e të afërmve, dhe mos e nxitoni as të mirën as të keqen; lërini të ndodhin vetë. Mbroni veten nga e keqja e të tjerëve, por mbroni edhe të tjerët nga e keqja juaj. Ji në paqe brenda vetes me veten, që të jesh në paqe edhe jashtë vetes me të tjerët. Sigurojani të ardhmen fëmijëve tuaj duke i ruajtur nga e tashmja. Të sotmen tuaj sigurojeni me kufijtë e ditës së sotme, ndërsa të nesërmen me kufijtë e së nesërmes. Dhe çfarëdo që t’ju ndodhë, dje, sot apo nesër, e mirë apo e keqe, mbajeni mend: ajo që ju ka goditur kurrsesi nuk ka mundur t’ju shmangë, dhe ajo që ju ka shmangur kurrsesi nuk ka mundur t’ju godasë. (Hadith)

Autori: Edin Memić

Redaksia, (islampress)

◘ Me tri persona, mos u afro me ta, sado që të të joshë dynjaja: ai që të braktis në mosmarrëveshjen e parë, ai që fshehurazi ushqen armiqësi ndaj teje,
dhe ai që nuk di ta çmojë mirësinë.
◘ Dhe tri cilësi — nëse i sheh te një njeri, mos e shoqëro: ankesa e pandërprerë, mendimi i keq për të tjerët dhe polemika pa të drejtë.

◘ Dhe tri gjëra — ruaji sa të jesh gjallë:
namazin në kohën e tij, fjalën e ëmbël dhe dorën që ndihmon, jo që poshtëron.
◘ Tri vepra — nëse i vonon, humbin vlerën: vizita e të sëmurit, ndihma për nevojtarin dhe kërkimfalja kur gabon.
◘ Dhe tri gjëra — All-llahu do të të ruajë, nëse i shmang: pasurinë haram, përgojimin e njerëzve dhe prerjen e lidhjeve farefisnore.

◘ Mos e pyet askënd për plagën e tij…
sepse pas durimit, njerëzit fshehin një mijë beteja.
◘ Mos e poshtëro të varfrin me pyetje…
sepse për disa, dinjiteti është më i shtrenjtë se vetë jeta.
◘ Mos e qorto atë që largohet pa arsye…
sepse ai që nuk e sheh vlerën tënde, me largimin e tij të sjell fitim, jo humbje.
◘ Mos e përqesh zemrën që të ka dashur… zemrat thyhen me një fjalë, dhe nuk shërohen as me një mijë kërkesa faljeje.

◘ Lëre për vete një derë kthimi në marrëdhëniet me njerëzit… koha sillet e kthehet, dhe atë që mbjell sot, do ta korrësh nesër.
◘ Dhe dije, biri im: respekti është zgjedhje, nderi është zgjedhje, shoqëria është zgjedhje… ndërsa furnizimi dhe dashuria janë caktim që All-llahu ia jep atij që do.
Në shenjë falënderimi, mos harro të dërgosh salavate mbi Pejgamberin.

Redaksia,
(islampress)

Këshilli i Xhamisë së Klleznës, Imami i xhamisë si dhe Forumi Rinor i Xhamisë të gjithë besimtarëve dhe opinionit të gjerë ua uron festën e Kurban- Bajramit, duke e lutur Zotin që t’i ketë pranuar lutjet dhe ibadetet tona.

Me fat festa e Kurban-Bajramit!