Shumë pyesin: Si arriti Muhammedi a.s. që nga njerëzit që ishin barbarë, nomadë, njerëz që jetonin në mënyrë të egër, për vetëm disa vjet të krijojë njerëz që do të jenë shembull në besim dhe frikë ndaj Zotit?

Një shkrimtar krishterë thotë: “Muhammedi arriti në një periudhë shumë të shkurtër kohore të bëjë një revolucion moral, shpirtëror dhe shoqëror, që askush në histori nuk ia ka dalë.”

Shumë prej nesh edhe sot përpiqen të bëjnë diçka të ngjashme, por nuk ju shkon. Nuk mundemi as fëmijën tonë ta udhëzojmë në rrugën e drejtë, e lëre më dikë tjetër. Dhe pse është kështu?

Sepse, vëllezër të dashur, ne sot përpiqemi t’i rrisim fëmijët tanë bazuar në këshillat e “shejh Google-it”, ose në këshillat e disa pedagogëve, të cilët as veten nuk mundën ta këshillojnë, e lëre më dikë tjetër. Dhe as nuk na shkon në mend të hedhim një sy në jetën e Dërguarit Muhammed a.s., i cili ishte shembulli i vetëm dhe i vërtetë në gjithçka, përfshirë edhe në edukim.

Dëgjoni disa metoda edukative që përdorte Muhammedi a.s. dhe aplikojini tek fëmijët tuaj, miqtë dhe të njohurit, dhe do ta vëreni suksesin.

I Dërguari a.s. kur fliste me dikë i kushtonte aq shumë vëmendje dhe përqendrim atij, saqë bashkëbiseduesi ndjente sikur ai ishte personi më i dashur për të. Dhe kjo është e vërtetuar nga hadithi ku Amr ibn Asi r.a. thotë:

“Kur i Dërguari i All-llahut a.s. fliste, ai i kthehej me fytyrë atij me të cilin fliste dhe i kushtonte vëmendje – edhe nëse ishte njeriu më i keq. Në këtë mënyrë ai fitonte zemrat e atyre njerëzve. Njëherë u kthye me fytyrë nga unë dhe më foli aq mirë saqë mendova se isha njeriu më i mirë. E pyeta: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Ebu Bekri?’ ‘Ebu Bekri’ – u përgjigj ai. E pyeta përsëri: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Omeri?’ ‘Omeri’ – u përgjigj ai. E pyeta edhe një herë: ‘O Dërguar i All-llahut, kush është më i mirë, unë apo Uthmani?’ ‘Uthmani’ – u përgjigj ai. Kur m’u përgjigj kështu, dëshirova të mos e kisha pyetur fare.”

Shikoni këtë rast dhe pastaj kujtoni veten dhe marrëdhënien tuaj me të tjerët, me fëmijët tuaj, dhe do të kuptoni plotësisht pse nuk arrijmë sukses në fushën e edukimit dhe mësimit.

Për të kuptuar edhe më mirë, dëgjoni një histori.

Duke u kthyer nga puna, një baba e pa djalin e tij gjashtëvjeçar që po qëndronte para derës së hyrjes, dhe pasi u përshëndetën, djali e pyeti:

– Baba, a mund të të pyes diçka?

– Po, sigurisht bir, më thuaj… – tha babai.

– Baba, sa fiton ti për një orë?

– Pse të intereson kjo? – tha babai pothuajse i zemëruar.

– Vetëm dua ta di, të lutem përgjigju!

Më në fund babai i tha se fitonte 50-euro në orë. Dëgjoi këtë dhe djali ul kokën me trishtim, por mblodhi guxim, e pa babain dhe e pyeti:

– Baba, a mund të më huazosh 25 euro?

Babai, tani dukshëm i zemëruar, filloi të bërtasë se nëse ky ishte arsyeja që po e priste para derës, duhet të turpërohej. Ti kërkon para për budallallëqe fëmijësh, sikur unë punoj shumë çdo ditë për budallallëqe dhe lodra fëmijësh… E dërgoi djalin direkt në dhomë dhe i tha të mendojë për sjelljen e tij egoiste. Djali u largua qetë, pa fjalë, ndërsa babai vazhdoi të ankohej dhe të habitej për sjelljen e fëmijëve të sotëm.

Pas një kohe, duke kuptuar se e kishte tepruar, shkoi në dhomën e djalit dhe tashmë i turpëruar pyeti:

– Biri im, a flenë?

– Jo, baba, jam i zgjuar… – u përgjigj djali.

– Më fal, ndoshta isha shumë i ashpër me ty. Për çfarë të duhen konkretisht ato 25 euro? Mandej tha, nuk ka rëndësi, urdhëro merri paratë! – dhe ia ofroi paratë birit.

– Faleminderit shumë, baba!

I kënaqur, djali nxori me dorë një tufë tjetër me para të përthyera nga poshtë e nga çanta e lapsave. Tani babai u zemërua edhe më shumë duke parë se djali kërkonte para, por kishte më shumë se sa i duhej një fëmije kaq të vogël.

– Jo, nuk kisha mjaftueshëm, baba! – u arsyetua djali. – Tani kam saktësisht 50 dollarë. A mund të blej një orë nga koha jote? Nëse mundesh, të lutem të vish një orë më herët nesër, dëshirojë të hamë darkë bashkë!

Çfarë bëri babai – imagjinojeni vetë. Përfundoni vetë historinë ashtu si mendoni se duhet të përfundojë, por mos harroni:

Nëse vdesim nesër, kompania apo njerëzit për të cilët punojmë do të na zëvendësojnë shumë lehtë dhe shpejtë. Por familja dhe miqtë që mbeten pas nesh – ata do të na mungojnë deri në fund të jetës!

Një nga metodat e Dërguarit në edukimin dhe rritjen e njerëzve ishte që ai kurrë nuk i përmendte njerëzit me emër, edhe pse shpesh e dinte për kë bëhej fjalë. Mënyra e tij për t’u përballur me një problem apo shkelje që ishte bërë, ishte që ai ngjitej në minber dhe fliste kështu: “Ka njerëz që veprojnë kështu dhe ashtu” ose “Çfarë mendojnë ata që veprojnë kështu dhe ashtu.” Në këtë mënyrë i Dërguari e trajtonte problemin pa turpëruar askënd.

Prandaj edhe unë do të veproj kështu për të treguar për disa njerëz dhe një problem të caktuar, dhe ata le ta njohin veten dhe le të përmirësohen.

Kur erdha në këtë xhami, më afroheshin disa njerëz dhe thoshin se në xhaminë tonë duhet të mbahen mësime për lexim të Kur’anit, dhe unë i dëgjova, dhe tashmë prej dy vjetësh veprojë kështu, dhe prej një viti e gjysmë tubimin e ligjëratave javore, por ajo që është e trishtë është se po ata njerëz që sugjeronin, nuk vijnë.

Gjithashtu më afroheshin disa njerëz që thoshin se duhet të falet namazi i natës, sepse është sunnet. I dëgjova dhe tashmë prej një viti e gjysmë çdo muaj në këtë xhami falim namaz nate, por ajo që është e trishtë është se ata njerëz që e propozuan këtë, nuk vijnë kurrë në atë namaz nate.

Gjithashtu, sapo erdha në këtë xhami mora kritika nga disa njerëz, dhe me siguri vërejtjet e njëjta i ka marrë edhe hoxha para meje, se xhamia është e mbyllur, dhe duhet të jetë e hapur që të mund të falet kurdo që duan. Pas një kohe e pranova këtë kritikë dhe e lashë xhaminë hapur 24 orë. Por çudi! Ata që kritikuan nuk vijnë të falin namaz vullnetar, madje as ato farz. Duket se u ka kaluar dëshira për t’u falur, për të mësuar Kur’an, për të dëgjuar ligjërata, prandaj nuk vijnë. Ose, çka është ndoshta edhe më keq, ata që nga fillimi donin vetëm të krijonin rrëmujë, dhe kur panë që nuk po u del, u tërhoqën.

O ju që u njohët në këto fjalë, injoroni kritikën time duke ardhur në namazin e ardhshëm, si atë të ditës ashtu edhe atë të natës. Injoroni këtë kritikë duke ardhur në leximin e ardhshëm të Kur’anit dhe ligjëratën e ardhshme.

I Dërguari kishte edhe shumë metoda edukative, por për shkak të mungesës mjaftohemi me kaq, dhe nëse do All-llahu, do ta vazhdojmë këtë temë.

Redaksia, [islampress] ]]> https://xhamiaeklleznes.com/metodat-e-edukimit-te-muhammedit-a-s-1/feed/ 0 https://xhamiaeklleznes.com/shkaku-i-agjerimit-te-ashurase/ https://xhamiaeklleznes.com/shkaku-i-agjerimit-te-ashurase/#comments Wed, 17 Jun 2026 08:23:56 +0000 https://xhamiaeklleznes.com/?p=5950 Dita e Ashurasë konsiderohet prej ditëve të bekuara në Islam. Kjo ditë zë një vend të veçantë tek zemrat e muslimanëve. Në këtë ditë, muslimanët afrohen tek Allahu me agjërim për shkak se në lidhje me agjërimin në këtë ditë janë transmetuar një sërë hadithesh. Dita e Ashurasë është një rast i mirë që muslimani të meditojë e të reflektojë ndaj ngjarjve me peshë historike dhe fetare që kanë ndodhur në të. Ajo është dita në të cilën ne kujtojmë se Allahu e ka shpëtuar Musain (a.s) dhe popullin e tij nga zgjedha e Faraonit dhe ushtrisë së tij. Po cili është shkaku i agjërimit të ditës së Ashurasë dhe cilat janë ato hadithe që flasin për agjërimin në këtë ditë?

Çfarë kuptojmë me fjalën “Ashura”?

Ashura është dita e dhjetë e muajit Muharrem. Të këtij mendimi janë pjesa dërrmuese e dijetarëve. “Ashura” është një fjalë arabe që nënkupton ditën e dhjetë, ashtu sikur për ditën e nëntë thuhet “Tasuae”. Kjo ditë konsiderohet e shenjtë në Islam dhe ka vlerë historike dhe fetare.

Origjina e agjërimit të Ashurasë:

Origjina e agjërimit të kësaj dite zë fill qysh para Islamit, sepse hebrenjtë të cilët ishin në Medine e festonin (agjëronin) këtë ditë për shkak se Allahu e kishte shpëtuar Musain (a.s) dhe popullin e tij nga Faraoni dhe ushtria e tij. Allahu i Madhëruar e urdhëroi Musain (a.s) që ta urdhëronte popullin e tij që ta kujtonin këtë ditë madhështore. Allahu i Madhëruar thotë: “Ne e patëm dërguar Musain me argumentet tona dhe i thamë: Nxirre popullin tënd prej errësirave në dritë dhe përkujtoju atyre të mirat e Allahut, se vërtet në ato ka argumente për secilin që është shumë i durueshëm dhe shumë falenderues.”[1]

Kur Profeti (a.s) shkoi në Medine i gjeti hebrenjtë të cilët agjëronin në këtë ditë. Ai (a.s) tha: “Çfarë është kjo? Ata thanë: kjo është një ditë e mirë. Kjo është dita në të cilën Allahu i shpëtoi Benu Israilët nga armiku i tyre. Prandaj edhe Musai (a.s) ka pasë agjëruar. Profeti (a.s) tha: Unë jam më meritor se Musai për ju. Ai agjëroi dhe urdhëroi (muslimanët) të agjëronin në atë ditë.”[2]

Hadithet që flasin për agjërimin e ditës së Ashurasë:

Në lidhje me vlerën dhe agjërimin e ditës së Ashurasë janë përmendur një sërë hadithesh profetike:

Abdulla ibn Abas (r.a) ka thënë: “I Dërguari i Allahut (a.s) ka urdhëruar për të agjëruar në ditën e Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[3]

Aishja (r.a) transmeton se “Profeti (a.s) ka urdhëruar për agjërimin e ditës së Ashurasë, në ditën e dhjetë.”[4]

Abdulla ibn Abasi (r.a) ka thënë: I Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Nëse jetoj deri në vitin tjetër do të agjëroj edhe ditën e nëntë.”[5]

Ebu Katade El Ensarij (r.a) tregon se i Dërguari i Allahut (a.s) është pyetur rreth agjërimit të ditës së Ashurasë. Ai (a.s) tha: “Agjërimi i asaj dite shlyen gjynahet e vitit të kaluar.”[6]

Ebu Musa (r.a) ka thënë: “Hebrenjtë e kanë pasë konsideruar ditën e Ashurasë ditë feste. Profeti (a.s) tha: Agjërojeni atë të ditë!”[7]

Përshkallëzimi i legjislacionit të agjërimit të Ditës së Ashurasë:

Në fillim, agjërimi i ditës së Ashurasë ka qenë obligim (vaxhib) për muslimanët. Por pasi Allahu e bëri obligim agjërimin e muajit Ramazan, agjërimi i ditës së Ashurasë u bë i pëlqyeshëm (mustehab). Aishja (r.a) ka thënë: “Në periudhën e xhahilijes, kurejshët kanë pasë agjëruar në Ditën e Ashurasë dhe po ashtu edhe i Dërguari i Allahut (a.s) e ka pasë agjëruar. Kur ai shkoi në Medine, ai agjëroi dhe dha urdhër që edhe (muslimanët) të agjëronin. Kur u bë obligim agjërimi i Ramazanit, ai tha: Kush dëshiron të agjërojë dhe kush të dojë le mos të agjërojë.”[8]

Agjërimi i ditës së Ashurasë para dhe pas saj:

Është veprim i pëlqyeshëm (mustehab) që muslimanët të agjërojnë në ditën e Ashurasë, para saj dhe pas saj duke vepruar kështu në kundërshtim me veprimin e hebrenjve. Transmetohet se Ibn Abasi (r.a) ka thënë: Kur i Dërguari i Allahut (a.s) ka agjëruar ditën e Ashurasë dhe urdhëroi për të agjëruar në atë ditë, njerëzit thanë: O i Dërguar i Allahut! Ajo është Dita, të cilën të hebrenjtë dhe të krishterët e madhërojnë?! I Dërguari i Allahut (a.s) tha: “Në vitin tjetër, me leje të Allahut, do të agjërojmë ditën e nëntë. Kur erdhi viti tjetër, i dërguari i Allahut (a.s) vdiq.”[9]

Dijetari eminent Ibn Kajjim El Xheuzije (r.h) ka thënë: “Gradët e agjërimit të Ashurasë janë tre: më e mira dhe më e plota: me agjëruar ditën e Ashurasë, para dhe pas saj; me agjëruar ditën e nëntë dhe të dhjetë dhe për këtë aludojnë shumë hadidhe dhe grada më e ulët është me agjëruar vetëm ditën e dhjetë.”

Së fundmi:

Dita e Ashurasë është një mundësi e mirë për të nxjerrë mësime nga historia, për të ditur rëndësinë dhe vlerën e nijetit të pastër, për t’u mbështetur tek Allahu në të gjitha situatat si dhe shumë e shumë përfitime të tjera.

Burimi: islamonline.net

Përshtati: Elton Harxhi

[1] – Sure Ibrahim: 5.

[2] – Buhariu.

[3] – Tirmidhiu.

[4] – Bezari.

[5] – Muslimi.

[6] – Muslimi.

[7] – Buhariu.

[8] – Buhariu dhe Muslimi.

[9] – Muslimi.

Frika nga jeta dhe nga ajo që sjell jeta, frika nga sëmundjet, frika nga pleqëria, frika nga vdekja. I frikësohet varfërisë, por gjithashtu frikësohet edhe kur është në bollëk, sepse ka frikë të mos e humb. Nuk është thënë kot se shumë njerëz nga pasuria e tyre e kanë vetëm frikën të mos e humbin.

Në dëshirën për ta penguar rrjedhën e keqe të ndodhive të ardhshme, të cilat, meqë ra fjala, nuk janë vërtetuar nga asgjë, sepse ndodh vetëm ajo që All-llahu dëshiron të ndodhë; njeriu ka ndërtuar mure, ka ngritur diga, ka vendosur sisteme mbrojtjeje si në planin mikro ashtu edhe në atë makro, si në nivel individual ashtu edhe në atë kombëtar.

Në këtë koncept të vetëmbrojtjes investohen mjete të mëdha; nuk i kursejnë as individët, as politikat kombëtare. Kështu, për shembull, ditët e fundit po flitet për ndërtimin e një qendre moderne në të cilën do të strehoheshin shtresa të caktuara të shoqërisë në rast të Fundit të Botës. Humori më i madh i këtij lajmi është motra e tij binjake — dëshira e të pasurve perëndimorë për t’u vendosur në Mars, atëherë kur Toka të mos jetë më e përshtatshme për jetesë.

Nga të gjitha frikërat e njeriut, më së miri përfitojnë kompanitë e sigurimeve, industria ushtarake dhe të gjitha organizatat e institucionet e tjera që pasurohen jo pak në kurriz të tyre. Edhe vetë njeriu, për shkak të ditëve të zeza që po afrohen, krijon një fond të zi që do të duhej ta mbronte nga fatkeqësia, duke ia mohuar vetes edhe atë pak rehati që e ka merituar në këtë garë gjithnjë e më të përhapur me kohën dhe pasurinë, pa u pyetur asnjë çast: a nuk mund të jenë ato ditë të zeza, për shembull, të bardha?

Por, për ta thënë të vërtetën, janë të pakta edhe lajmet që flasin për zhvillime pozitive në shoqëri. Të gjitha lajmet reduktohen në kronikë të zezë, sepse për kronikën e bardhë nuk ka vend.

Flitet për largime nga puna, të cilat vërtet ekzistojnë, por nuk flitet për punësimet e reja, të cilat gjithashtu ekzistojnë. Flitet për sëmundjet, por jo edhe për njerëzit e shëruar nga sëmundje të ndryshme, madje edhe nga ato të pashërueshmet; flitet për errësirën, por askush nuk e ndezë të paktën një qiri; flitet edhe për Xhehenemin, por askush nuk na e hapë sadopak derën e Xhennetit; flitet për dënimin e All-llahut, ndërsa gjithnjë e më pak për mëshirën e Tij. Sikur edhe folësit edhe dëgjuesit të ishin abonuar në pesimizëm, e jo në optimizëm dhe realizëm.

Pra, çdo sistem dhe pothuajse çdo njeri i sheh ngjarjet e ardhshme, rrjedhën dhe degëzimet e të cilave nuk i njeh, më shumë ose më pak me pesimizëm. Në kurriz të këtij pesimizmi masiv dhe frikës nga e ardhmja që po vjen, individët dhe kompanitë në të tashmen jetojnë shumë rehat. Duke qenë se muslimanët e mbarë botës janë pjesë e këtij njerëzimi dhe se bindjet e tyre i përshtatin me mësimet e Islamit, ose të paktën kështu do të duhej të ishte, logjikisht shtrohet pyetja se si e sheh Islami prirjen e njeriut për ta siguruar shëndetin e tij, pasurinë, në fakt gjithçka që e bën jetën jetë.

Qëllimi ynë nuk është të hyjmë në debate sheriatike për këtë çështje, por përmes disa shembujve të thjeshtë dhe të besueshëm ta ofrojmë këndvështrimin islam mbi këtë pyetje të përmendur.

Në Islam nuk ka vend për defetizëm, por as për pesimizëm të theksuar, e as për optimizëm të tepruar. Islami është rruga e mesit, e maturisë, që njeriun nuk e bind se të gjitha gjërat do të përfundojnë pozitivisht, por as nuk e lë pa shpresë. Mesazhet kur’anore në kuptimin se All-llahu ndëshkon rëndë, si edhe se All-llahu është pafundësisht mëshirues, janë një dëshmi e bukur për këtë pohim.

Vështrimin drejt së ardhmes që po vjen Islami e ka përcaktuar me shtyllën e gjashtë të imanit, pra me besimin se gjithçka, e mirë apo e keqe, ndodh me vullnetin e Zotit dhe se ajo është shkruar prej kohësh në Libër, si dhe me tevekkulin — mbështetjen tek All-llahu. Shenja e parë e mëson njeriun se në jetë diçka nuk do të ndodhë për shkak të maces së zezë, për shkak të fluturimit të zogjve, apo për shkak të pozitës së këtij apo atij ylli, por për shkak të Vullnetit të Zotit; ndërsa shenja e dytë na mëson se Zoti është në anën tonë dhe se ajo që na ndodh gjithmonë përfundon në të mirën tonë, sado e keqe të duket në fillim.

Tevekkuli funksionon mbi parimin e lidhjes së devesë, me ç’rast aludohet në rastin e njohur të udhëzimit profetik ndaj një beduini, kur Pejgamberi a.s. i tha: “Lidhe devenë, pastaj mbështetu tek All-llahu”, domethënë: bëj nga ana jote gjithçka që mundesh, e pastaj beso se All-llahu do t’i drejtojë gjërat që të ecin sipas rrjedhës që dëshiron ti.

Veprimi islam në këtë çështje mund të kuptohet si parandalues. Ajo që sot në botën moderne shkakton lloje të ndryshme sëmundjesh — depresion, neurozë, çrregullime psikike etj. — të shkaktuara para së gjithash nga frika e ngjarjeve të ardhshme, Islami ua ka larguar me kohë pasuesve të vet: “Ajo që të ka goditur, kurrsesi nuk ka mundur të të shmangë, dhe ajo që të ka shmangur, kurrsesi nuk ka mundur të të godasë” — a nuk na çojnë këto fjalë të Pejgamberit a.s. pikërisht në atë drejtim?

Nëse as ato nuk janë të mjaftueshme, atëherë porositë e tij të mëtejshme, të drejtuara para së gjithash të riut Abdullah ibën Abbasit, e me këtë edhe çdo njeriu tjetër, pjesëtar i Ummetit të tij, duhet t’u përgjigjen shumë pyetjeve: “O i ri, dije se sikur e gjithë bota të bashkohej për të të sjellë ndonjë dobi, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin; dhe sikur e gjithë bota të bashkohej për të të bërë ndonjë dëm, e All-llahu nuk ta ka caktuar atë, nuk do të mund t’ia dilnin.” Vërtet, në zemrën e besimtarit këto fjalë sjellin qetësinë dhe sigurinë e nevojshme.

Nëse ua shtojmë atyre faljen e namazit, leximin e rregullt të Kur’anit, si dhe dhikret që  transmetohen nga Pejgamberi a.s., se i ka lexuar në situata të ndryshme, ajo qetësi në zemër bëhet edhe më e pranishme, ndërsa vështrimi më i qetë ndaj gjërave që ndodhin rreth nesh bëhet më i kthjellët. Megjithatë, për sigurinë e vet, muslimani duhet të kujdeset, dhe mënyrat më të përshtatshme për këtë janë ato që e kanë themelin e tyre në mësimin islam. Prandaj edhe rekomandojmë si vijon:

Pasurinë tuaj sigurojeni me zekat, trupin tuaj me sadaka, ndërsa shëndetin tuaj me agjërim dhe me ushqim të matur. Shpirtin tuaj me dhikër dhe Kur’an, ndërsa veten me dua dhe namaz. Zgjateni jetën tuaj me vizitat e të afërmve, dhe mos e nxitoni as të mirën as të keqen; lërini të ndodhin vetë. Mbroni veten nga e keqja e të tjerëve, por mbroni edhe të tjerët nga e keqja juaj. Ji në paqe brenda vetes me veten, që të jesh në paqe edhe jashtë vetes me të tjerët. Sigurojani të ardhmen fëmijëve tuaj duke i ruajtur nga e tashmja. Të sotmen tuaj sigurojeni me kufijtë e ditës së sotme, ndërsa të nesërmen me kufijtë e së nesërmes. Dhe çfarëdo që t’ju ndodhë, dje, sot apo nesër, e mirë apo e keqe, mbajeni mend: ajo që ju ka goditur kurrsesi nuk ka mundur t’ju shmangë, dhe ajo që ju ka shmangur kurrsesi nuk ka mundur t’ju godasë. (Hadith)

Autori: Edin Memić

Redaksia, (islampress)

“Dhe thirr ndër njerëz për Haxhin, se të vijnë ty këmbësorë e edhe kalorës me deve të rraskapitura, që vijnë prej rrugëve të largëta, për të qenë të pranishëm në dobitë e tyre, dhe për ta përmendur Allahun në ato ditë të caktuara (në shenjë falënderimi).” (El-haxhxh, 27)

Falënderimi i takon Allahut, i Cili Qabenë e bëri shtëpinë e parë për adhurim dhe vizitën e saj për besimtarët – obligim. Paqja, mëshira dhe bekimet e Zotit qofshin mbi Muhamedin a.s. mbi familjen e tij të ndershme, mbi shokët e tij besnik e fisnik dhe mbi të gjithë ata që e përcollën dhe përcjellin rrugën dhe traditën e tij deri në Ditën e Gjykimit.

O Allah, Që nuk ke shok tjetër, vetëm Ty Të besojmë, vetëm tek Ti kemi shpresë dhe vetëm te Ti mbështetemi. Ti je Mëshiruesi e Mëshirëbërësi, lehtësoju rrugën këtyre haxhinjve.
O Fuqiplotë, mundësoju këtyre haxhinjve kryerjen e ceremonive të Haxhit, tavafin e shtëpisë Sate, në Safa e Merva, qëndrimin në Arefat, në Muzdelife e Mine, në vizitën e xhamisë së Pejgamberit a.s. dhe vende të tjera.
O Zoti ynë, shuaju etjen këtyre haxhinjve nga kroi i Zem-zemit dhe na e bëj nasib edhe neve, e në Ahiret bëna të mundur që të pimë nga kroi i Xhenetit.
O i Gjithëmëshirshëm, na e bëj të mundur neve që të kujtojmë Ty në kënaqësitë dhe në vështirësitë më të mëdha, e haxhinjve me gjuhën e tyre duke thënë:

LEBEJK ALLAHUME LEBEJK, LEBEJKE LA SHERIKE LEKE LEBEJK, INEL HAMDE VE NIEMETE LEKE VEL MULK, LA SHERIKE LEK.

TË PËRGJIGJEM O ZOT, TY, ZOTI IM, TË PËRGJIGJEM,TË PËRGJIGJEM, QË NUK KE SHOK, TË PËRGJIGJEM TY,PËR TY ËSHTË ÇDO LAVDATË E FALËNDERIM,DHUNTI E PUSHTET, DHE NUK KE SHOK.

O Allah, na e bëj këtë tubim të bekuar dhe këtë dua të pranuar dhe këtë rrugë të lehtësuar, e largoji nga ne rreziqet e mundimet, për në çdo vend të shenjtë.
Të lutemi Ty, o Madhëria Jote, që t’i ruash robërit e Tu, kudo që të jenë, dhe nga çdo gjë e ligë, ruaji ata që udhëtojnë nëpër tokë, nëpër det, e nëpër ajër, të shkojnë e të kthehen shëndoshë, me dhuntitë e Tua, o Mëshiruesi i Mëshiruesve.
O Zoti Fuqiplotë, ndihmoji ata që ndihmojnë fenë Tënde, e shkatërroji ata që mundohen t`a shkatërrojnë fenë Tënde.
O Zoti ynë, lëshoji mëshirën dhe bekimet e Tua mbi ne, mbi popullin tonë, mbi haxhinjtë e mbi myslimanët në përgjithësi.
O Zoti ynë, lëshoji mëshirën, paqen dhe bekimin Tënd mbi këtë popull e në këtë tokë, në të cilën na krijove me dëshirën Tënde, ku do të kthehemi dhe prapë do të ngrihemi prej saj, para Teje.
O Sundues i gjithësisë, na bëj mbizotërues në tokën tonë, e mos lejo që armiqtë e Tu dhe armiqtë tanë të na shkelin dhe të na robërojnë në trojet tona.
O Shërues, jepu këtyre haxhinjve dhe neve shëndet, të sëmurin shëroje, të robëruarin liroje, vendësin bekoje, të humburin drejtoje, e armikun shkatërroje.
O Pranues i veprave, pranoje këtë vepër prej nesh, Ti i dëgjon të gjitha dhe i di të gjitha.
O Zoti ynë, na bëj ne dhe pasardhësit tanë besnikë ndaj Teje.
O Furnizuesi ynë, begatona në këtë dhe në botën tjetër me të mirat e Tua dhe pranoje pendimin tonë, Ti je Ai që e pranon pendimin dhe je Mëshirues.
O Falësi ynë, Ti je Falës, e pranon faljen, na fal ne, prindërit tanë, vëllezërit dhe motrat tona, farefisin tonë dhe besimtarët në përgjithësi në Ditën e Llogaritjes së saktë.
O Allahu ynë, na e bëj të mundur që Pejgamberi Yt, Muhamedi a.s., të jetë ndërmjetësues yni në Ditën kur nuk ka ndërmjetësues tjetër përveç atij që e lejon Ti.
O i Gjithëpushtetshëm, na forco bindjet tona dhe na bëj prej besimtarëve të devotshëm, e na ruaj në çdo vend dhe në çdo kohë nga intrigat e shejtanit dhe insanit.
O Allahu im të përgjigjem për Haxh.
Allahu im ky është vendi të cilin e ke bërë të sigurt dhe të shenjët. Bërja zjarrit trupin tim të ndaluar dhe bëre të sigurt nga dënimi Yt, Ditën kur do t’i ringjallësh robërit Tu. Bëna prej të dashurve dhe të nënshtruarve Tu. Me emrin e Allahut, Allahu është i madh.
O Allahu im, me besim në fenë Tënde, duke konsideruar të vërtetë librin Tënde, duke përmbushur premtimin që të kam dhënë, e duke pasuar Pejgamberin a.s. kane vendosur qe ta kryejnë Haxhin keta besimtare, andaj ju ndihmo që ta kryejnë dhe pranoje prej tyre.
O Zot të lutem që të na mbrosh nga brengat, pikëllimi, pamundësia, përtacia, na mbro nga shpirtngushtësia dhe koprracia.
O Zot na përforco në fe, e cila na mbron, na përmirëso të mirat e kësaj bote nga të cilat jetojmë, na përmirëso gjendjen me të mira në botën tjetër ku do të shkojmë.
O Zot na fal gabimet e tona, të prindërve tone dhe të besimtarëve në përgjithësi.
O Allah na jep të mira në këtë botë dhe në botën tjetër, shpërblena me Xhenet dhe na ruaj nga zjarri i Xhehenemit.

Të përgjigjemi, o Zot, Ty të përgjigjemi, të përgjigjemi Që nuk ke shok. Të përgjigjemi Ty, për Ty është çdo lëvdatë, falënderim, dhunti e pushtet dhe nuk ke shok.

“I pastër e i lartë është Zoti yt, Zoti i gjithëfuqishëm nga ajo që ata i përshkruajnë. Çdo e mirë qoftë ndaj të dërguarve. Dhe falënderimi i qoftë All-llahut, Zotit të gjithësisë!”
(Es-Safat: 180-182)

Allahu betohet: “Pasha Agimin, Pasha dhjetë ditët, Pasha tekun dhe çiftin…” I dërguari i Allahut për këtë ajet të Kur’anit sqaron: “Dhjetë ditët janë ditët e kurbanit (të muajit Dhul Hixhe), “teku” është dita e Arafatit, ndërsa çifti dita e kurbanit”.

Dijetarët, duke iu referuar ajetit të sipërcituar janë shprehur se këto ditë janë ditët më të mira të vitit.

Një hadith profetik është formuluar kështu: “Veprat e mira nuk marrin vlerë më shumë ashtu siç mund të kenë në ditët e Dhul Hixhes. Njerëzit e pyetën: As përpjekja në rrugë të Allahut? Tha: “As përpjekja në rrugë të Allahut, vetëm nëse në këtë përpjekje personi niset me pasurinë dhe jetën e tij dhe nuk kthehet me asnjërën prej tyre.” (Buhari)

Në një tjetër hadith thuhet: “Dita më madhështore është dita e kurban bajramit dhe pastaj dita pas saj.” (Ahmedi)

Një nga komentuesit e njohur të Kur’anit, El Muxhahidi, në lidhje me ajetin në fjalë shprehet: Asnjë punë gjatë gjithë vitit nuk është më e dobishme sesa në dhjetë ditët e Dhul Hixhes. Këto janë dhjetë ditët me të cilat Allahu i plotësoi dyzet ditët e premtuara Musait (a.s.).

Ky dhjetëditësh mund të shfrytëzohet në punë të mira e sublime për të përftuar më shumë shpërblim se zakonisht, por edhe në akte të tjera adhurimore që lidhen kryesisht me këtë kohë të begatë siç janë: kryerja e haxhit dhe veprat e lavdëruara që kryhen në ditën e Kurban Bajramit.

Për të qenë më të qartë, themi se besimtari në këto ditë duhet të largohet nga çdo punë e keqe dhe të rendë pas së mirës. Më poshtë do të përmendim disa nga punët e lavdëruara që preferohen të kryhen në këto ditë të begata. Së pari, vepra më e mirë gjatë këtyre ditëve është falja e namazeve në kohën e tyre. Kur Profeti (a.s.) qe pyetur nga shokët e tij për punën më të mirë, pati thënë: “Falja e çdo namazi në kohën e tij”. Të njëjtën vlerë namazit i jep edhe verseti i vijues kur’anor: “Besimtarë janë ata që tregojnë kujdes në namazin e tyre”.

Më i rëndësishëm pas namazit të detyruar është falja e namazeve vullnetare ose nafile (sunet). Allahu i Madhëruar thotë në një hadith kudsij: “Robi im nuk mund të afrohet tek Unë me diçka siç mund të afrohet me kryerjen e farzeve, dhe robi Im vazhdon të afrohet më shumë tek Unë duke kryer namazet vullnetare, të pëlqyeshme, deri sa Unë ta dua atë…”.

Kur një nga shokët e të dërguarit të Allahut e pyeti se ç’punë duhet të kryejë që të jetë shoqëruesi i tij në Xhenet, ai e porositi: “Bëj sa më shumë sexhde (falje vullnetare) për të ndihmuar lutjen time”.

Falja e namazeve vullnetare ka shpërblim të madh, aq sa i Profeti (a.s.) ka thënë: “Kush fal në ditë 12 rekate (nafile), atij i ndërtohet një shtëpi në Xhenet.” (Buhari – Muslim)

Një nga punët e lavdëruara në këto ditë është edhe agjërimi. Agjërimi konsiderohet si një nga veprat me më shumë shpërblime, bazuar në thënien e Allahut të Madhëruar në hadithin kudsi: “Çdo punë që bën biri i Ademit ia di vlerën përveç agjërimit, ai më takon Mua dhe Unë shpërblej për të”.

Korifenjtë e dijes e kanë krahasuar agjërimin me durimin që gjithashtu meriton shpërblim të madh. Në Kur’an thuhet: “Durimtarëve u jepet shpërblimi i tyre pa llogari”.

Hafsa (r.a.), bashkëshortja e të dërguarit të Allahut (a.s.), rrëfen: “Katër gjëra Profeti nuk i linte kurrë: agjërimin e Ashures, agjërimin e dhjetë ditëve të Dhul Hixhes, agjërimin e tri ditëve të çdo muaji dhe faljen e dy rekateve para namazit të sabahut” (Ebu Daudi, Nesai).

Shumica e dijetarëve kanë thënë se agjërimi i dhjetë ditëve të Dhul Hixhes është shumë i vlefshëm. Prej tyre veçohet dita e Arafatit, ditë për të cilën Allahu është betuar në Kur’an. Kjo ditë duhet agjëruar nga të gjithë me përjashtim të personave që janë në haxh. Për agjërimin e kësaj dite i dërguari i Allahut (a.s.) ka thënë: “Shpresoj që Allahu të m’i ketë falur mëkatet e vitit të kaluar dhe të vitit që vjen.” (Muslim)

Këtu do të përmendim edhe një tjetër vepër të lavdëruar. Bëhet fjalë për respektimin e prindërve. Kësaj mirësie Allahu i ka dhënë rëndësi të veçantë duke e renditur menjëherë pas njëhsimit dhe adhurimit të Tij: “Zoti yt ka urdhëruar të mos adhurosh tjetër veç Tij dhe me prindërit të sillesh mirë”. Në vazhdim të ajetit, Allahu i Madhëruar thotë: “Nëse njërin prej tyre e ka zënë pleqëria nën kujdesin tënd ose të dy ata, mos u thuaj atyre as oh e as of dhe mos u trego i vrazhdë me ta, por thuaju fjalë të buta. Tregohu i mëshirshëm ndaj tyre dhe thuaj: Zoti im, mëshiroji ata të dy ashtu siç u kujdesën për mua kur isha i vogël.” (Isra, 23-25)

Tregohet se kur i dërguari i Allahut (a.s.) është pyetur për veprën më të lavdëruar, ai tha: “Namazi në kohën e tij”. Kur e pyetën për së dyti, ai tha: “Respektimi i prindërve.” (Buhari – Muslim)

Gjatë këtyre ditëve preferohet përmendja e shpeshtë e Allahut. Përmendja e Allahut pëlqehet në çdo kohë, por në këto ditë ajo është akoma më e pëlqyeshme. Në mënyrë të veçantë do të vinim theksin në përmendjen e tekbirit (Allahu Ekber), Tehlilit (La ilahe il`Allah), dhe Tahmidit (Elhamdulilah). Allahu i Madhëruar thotë: “A nuk qetësohen zemrat me përmendjen e Allahut?!”. Kur’ani na nxit që ta përmendim sa më shumë Allahun: “Dhe kujtojeni Allahun në ditët e caktuara”; këto ditë janë ditët e haxhit.

Një punë e vlefshme është dhe garimi për punë të mira e të dobishme. Të gjitha veprat e mira meritojnë shpërblim, por garimi në to është një frymë që duhet t’i karakterizojë gjithnjë myslimanët. Shtrohet pyetja: në cilat gjëra duhet të garojë besimtari? Në të gjitha punët të cilat i përmendëm më lart, dhe veçanërisht në leximin e Kur’anit, në lutje, në bamirësi e në të tjera vepra që meritojnë shpërblim.

Me këtë frymë na nxit edhe Allahu i Madhëruar në Kur’anin famëlartë kur thotë: “Në gjëra të tilla (të mira) le të bëjnë garë garuesit” (Mutafifin, 26); apo në ajetin tjetër: “Garoni, nxitoni në punë të mira që meritojnë falje mëkatesh nga Zoti juaj dhe Xhenetin, gjerësia e të cilit është sa ajo e tokës dhe e qiejve, i përgatitur enkas për të devotshmit.” (Ali Imran, 133)

Pendimi është më se i nevojshëm në këto ditë. Jo vetëm që llogaritet për mirë, por është dhe vendimtar, për shkak se ai ka si shpërblim faljen e mëkateve nga Allahu i Madhëruar. Në Kur’an thuhet: “Thuaj: O robërit e Mi të cilët e keni ngarkuar veten me gabime, mos i hiqni shpresat nga mëshira e Allahut. Vërtet, Allahu i fal të gjitha mëkatet. Ai është Mëshirues dhe Falës i Madh.” (Zumer, 53)

Në nje thënie profetike thuhet: “Allahu gëzohet me robin që pendohet, më shumë se ai njeri që ka humbur devenë e tij në shkretëtirë. Ai shtrihet i dëshpëruar dhe në këtë gjendje e zë gjumi. Kur zgjohet e gjen devenë e tij mbi krye dhe nga gëzimi i madh thotë: O Zot! Ti je robi im dhe unë jam zoti yt. Gabon nga gëzimi i madh!” (Buhari)

Nga punët e mira që besimtari mund të kryejë gjatë këtyre ditëve është dhe vizita e të afërmve. Allahu i Madhëruar thotë:

“…Kini frikë Allahun me emrin e të Cilit përbetoheni dhe ruajeni farefisin. Vërtet, Allahu është mbi ju Mbikqyrës!” (Nisa, 1)

Një pikë tjetër e rëndësishme është namazi i natës. Për vlerën e këtij adhurimi Allahu thotë: “A është më i mirë ai që i nënshtrohet Allahut dhe bie në sexhde për Të, falet në orët e vona duke iu frikësuar dënimit të jetës së përtejme e duke shpresuar mëshirën e Tij (apo ai që mohon dhe nuk beson)?” (Zumer, 9). Në një ajet tjetër thuhet: “Dhe një pjesë të natës kaloje me Kur’an duke u falur, se Zoti yt do të të ngrejë ty (o Muhamed) në një vend të lavdishëm.” (Isra, 79)

I dërguari i Allahut (a.s.) ka thënë: “Allahu i Madhëruar i qesh dy personave, njëri është ai që natën e ftohtë ngrihet nga shtrati, merr abdes dhe falet. Allahu pyet engjëjt e Tij: Ç’e shtyu robin Tim të veprojë kështu? Ata i thonë: Shpresa dhe frika e asaj që gjendet tek Ti. Atëherë Allahu thotë: “Ia kam dhënë atë që shpreson dhe e kam siguruar nga ajo të cilës i frikësohet…”(Ahmedi)

Seid ibn Xhubejri r.a. rrëfen: Kur hynin dhjetë ditët e para të Dhul Hixhes, Profeti falej aq shumë sa askush nuk falej si ai, dhe thoshte: “Mos i fikni llambat e këtyre netëve të Dhul Hixhes!”, ngaqë i pëlqente shumë adhurimi në këto netë të bekuara.

Profeti (a.s.) i ka nxitur besimtarët që këto kohë të begata t’ia kushtojnë adhurimit të Allahut, me qëllim që të pastrojnë shpirtrat prej mekateve e të meritojnë mirësinë e shpërblimit nga Ai.

Këto adhurime mund të kryen edhe në ditë të zakonshme, por siç e theksuam ato shpërblimin më të madh e kanë në këto ditë. Ky dhjetëditësh ka edhe disa specifika të veçanta siç janë: rituali i haxhit dhe kurbani. Haxhi është një nga adhurimet me të rëndësishme. Nëpërmjet tij, myslimanit i jepet një rast i mirë për t’u kthyer edhe njëherë ashtu siç e ka lindur nëna, bazuar në thëniet profetike. Dobitë e haxhit janë të shumta duke filluar nga udhëtimi i lodhshëm, bindja ndaj Allahut, shpërblimi i Allahut në dynja dhe ahiret, etj.

Në ajetin e Kur’anit që përmendëm në fillim, Allahu i Madhëruar betohet në dhjetëditëshin e parë të Dhul Hixhes dhe gjithashtu betohet në tekun dhe në çiftin. Lidhur me këtë Profeti (a.s.) shprehet: “Teku është dita e Arafatit, kurse çifti është dita e kurbanit”. Arafati ështe shtylla kryesore e haxhit. Për rëndësinë që mbart Profeti (a.s.) ka thënë kështu: “Haxhi është dita e Arafatit.”

Dita e Kurbanit është një kohë tjetër e begatë që Profeti (a.s.) e ka veçuar nga ditët e tjera. Sakrifica dhe flijimi në emër të Allahut e ka origjinën te profeti Ibrahim. Ai iu nënshtrua urdhrit të Allahut për të bërë fli djalin e tij, Ismailin. Ja se si e përshkruan Allahu këtë ngjarje në Kur’an: “Ne e përgëzuam Ibrahimin me një djalë të mirë e të sjellshëm. Kur djali u (rrit) angazhua në punët e jetës me të atin, Ibrahimi i tha: O biri im, pashë në ëndërr (në shpallje) sikur po të bëja kurban. Çfarë mendon ti? Ismaili tha: – O babai im, vepro ashtu siç je urdhëruar se, në dashtë Allahu, unë do të jem nga të duruarit. Kur ata iu nënshtruan plotësisht urdhrit të Allahut, dhe Ibrahimi e ktheu të birin (me ballin përtokë) për ta bërë kurban, e thirrëm: – O Ibrahim! Ti e përmbushe ëndrrën (zbatove urdhrin). Ne kështu i shpërblejmë bamirësit. Në të vërtetë, kjo ishte një sprovë e madhe dhe e qartë. Ne e shpaguam (Ismailin) me një kurban të madh (me një dash të madh) dhe e lamë (atë) si përkujtim për popujt dhe brezat e ardhshëm.” (Safat, 101-108)

Kurbani është domethënia e sakrificës dhe një dëshmi e qartë e dashurisë dhe bindjes së krijesës ndaj Krijuesit. Ky është kuptimi i kurbanit në Islam, që do të thotë sacrificë vetëm për hir të Allahut. Myslimani e feston bajramin pas kurorëzimit me sukses të të gjitha atyre punëve të mira si dhe kalimin me sukses të të gjitha sprovave që kanë si përfundim kënaqësinë dhe shpërblimin e Allahut. Myslimani feston për fitoren. Në këtë gjendje ai ka se për çfarë të festojë.

(Revista Drita Islam)

VLERA E DHJETË DITËVE TË PARA TË MUAJIT DHUL-HIXHE

Falënderimi i qoftë Allahut, Zotit të botëve, Sunduesit të Ditës së Gjykimit, në nimete dhe mirësi të cilat na jep. Salavatet dhe selamet qofshin mbi të Dërguarin e Tij, familjen e tij fisnike, shokët dhe të gjithë pasuesit e tij deri në Ditën e Gjykimit.

Shumë libra janë shkruar për vlerat e dhjetë ditëve të para të Dhul – Hixhes, dhe, pothuajse, e gjithë është thënë në lidhje me ibadetet dhe vlerat e tyre në këtë muaj të bekuar. Dhjetë ditët e para të Dhul – Hixhes janë ditë të bekuara. Kjo tregon në madhështinë e ditëve të zgjedhur, vlera e ibadetit e kryer në to dhe madhësinë e shpërblimit të Allahut për veprimet e kryera në to. Për shkak të vlerës së tyre dhe bekimit, Allahu xh.sh., në Kuran betohet në to dhe thotë: “Pasha agimin dhe dhjetë netët ” (Fexhr, 1-2.) Ky është tregues më i mirë i vlerës së jashtëzakonshme të këtij muaji dhe falënderimi Allahut të Madhëruar, i cili na dha një tjetër mundësi për të përfituar nga të mirat e kësaj dhurate të bekuar! Sipas mendimit të Ibn Abbasit, ditët me të cilat Allahu betohet janë dhjetë ditët e para të Dhul-Hixhes.

Disa hadithe të bukura në lidhje me këtë muaj të bekuar

Ibn Abbasi r.a, transmeton se Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: ”Nuk ka ditë në të cilën veprat e mira janë më të dashura tek Allahu se sa veprat e mira në këto ditë ” – duke iu referuar dhjetë ditëve të para të Dhul-Hixhes.” (Buhariu)

Pejgamberi s.a.v.s., e theksoi rëndësinë dhe madhësinë e këtyre ditëve në hadith, ku thotë: “Ditët më të mira në këtë botë janë dhjetë ditët e para të Dhul Hixhes”. Imam Ahmedi transmeton se Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: “Nuk ka ditë më të mëdha (më me vlerë) e më të preferuara të Allahut të Plotfuqishëm për të bërë vepra të mira se në këto ditë, për këtë arsye, përmendni shpesh tehlil (La ilahe il-la Allah), tekbir (Allahu Ekber), dhe tahmid (Elhamdulillah). ”

Arefati – dita më e mirë e vitit

Dita më e mirë e vitit është dita e Arafatit. Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë:
“Asnjëherë më shumë njerëz nuk lirohen nga zjarri i Xhehenemit se sa në ditën e Arafatit.” (Muslimi)

Arafati është edhe dita më e mirë për leximin e Kuranit. Ata që janë në Arafat, atë ditë, duhet të maksimizojnë dhe të bëjnë sa më shumë lutje (dua) që është e mundur, sepse ai është vendi ku pranohen duatë. Për ditën e Arafatit, Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë edhe: “Haxhi është Arafati!” (Ahmedi)

Pejgamberi s.a.v.s., po ashtu, rreth kësaj dite, ka thënë: “Duaja më e mirë është duaja në Arafat”. (Tirmidhiu dhe Ahmedi)
Agjërimi është ibadeti më i vlefshëm

Agjërimi si një lloj i veçantë i adhurimit në këto ditë të bekuara ka rëndësinë dhe vlerën e veçantë. Bazuar në praktikat e Muhammedit s.a.v.s., agjërimi është një nga veprat më të lavdërueshme në këto ditë të shenjta. Është prej synetit që të agjërohen nëntë ditët e para të këtij muaji, sidomos ditën e Arafatit.

Muslimi shënon se Pejgamberi s.a.v.s., për agjërim në ditën e Arafatit, tha: “Unë besoj se Allahu, për agjërim në ditën e Arafatit, do i fal mëkatet e vitit të kaluar dhe të ardhshëm.” (Muslimi)
Haxhi kryhet në muajin Dhul-Hixhe

Në dhjetë ditët e para të Dhul-Hixhes, Allahu ka bërë obligim edhe kryerjen e haxhit. Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: ”Haxhi i pranuar nuk ka shpërblim tjetër përveç Xhennetit.” (Buhariu dhe Muslimi)

Nëse gjithë kësaj i shtojmë që hanxhinjtë, gjatë kryerjes së Haxhit kanë mundësinë për të bërë disa namaze në harem të Qabesë, dhe që një namaz i falur në harem të Qabesë është më e vlefshme se njëqind mijë namazet e kryera në vende të tjera, e që kjo bëhet një motiv i fuqishëm i cili te njeriun zgjon dëshirën për kryerjen e Haxhit. Hanxhinjtë, haxhi i të cilëve është mebrur, kthehen në shtëpitë e tyre pa mëkate.

Ebu Hurejre r.a., thotë: “E kam dëgjuar Pejgamberin s.a.v.s., kur tha: “Kush e kryen haxhin për Allahun, kështu që nuk do të fletë fjalë të shëmtuara e as që mëkaton, ai do të kthehet (i pastër nga mëkatet), siç ishte në ditën kur e lindi e ëma e tij!” (Buhariu)
Kurban – bajrami dhe therja e kurbanit

Dita e dhjetë e Dhul-Hixhes është dita e parë e Kurban – bajramit. Në ditët e Haxhit kryhet edhe një akt adhurimi e që është therja e kurbanit. Kurbanet i therin, sikur ata që kryejnë Haxhin, dhe ata që janë në shtëpitë e tyre. Therja e kurbanit daton nga paraardhësi jonë, babai në fe, Ibrahimi a.s., dhe përfaqëson një traditë të vazhdueshme që është praktikuar në të gjithë botën islame. Kush i afrohet Allahut xh.sh., atë ditë me prerjen (sakrificën) e kurbanit, me rënien pikëve të para gjaku nga kurbani i therur, Allahu xh.sh., i falë mëkatet tij dhe familjes së tij.
Veprat e mira që mund të bëjmë gjatë këtyre ditëve

1. Falja e namazeve nafile ditore dhe ato të natës.

Pejgamberi s.a.v.s., ka thënë: “Bëjë shumë sexhde, sepse nuk ka sexhde që do të bësh Allahut, e që Ai të mos të ngrit në derexhe (pozitë) më të lartë dhe të fshijë një gjynah.” Seid ibn Xhubejri r.a., ka thënë: “Mos i fikni dritat tuaja në këto netë.” Kjo tregon se këto netë kanë një vlerë të madhe, dhe se ibadeti në to ka shpërblim të posaçëm, siç është ndër to edhe falja e namazit vullnetar, leximi i Kuranit, etj., e që e gjithë kjo është traditë e të parëve tanë të pastër në fe.

2. Pendimi (Tevbe).

Edhe pse pendimi duhet të bëhet vazhdimisht, është veçanërisht e rëndësishme për të përfituar nga këto ditë të bekuara dhe sa më shumë duhet të pendohemi sinqerisht dhe t’i kthejmë zemrat tona ka adhurimi i Allahut Fuqiplotë dhe Falës i Madh.

3. Bamirësia ndaj prindërve.

4. Vizita e të afërmve, miqve, të afërmve, të sëmurëve.

5. Leximi i Kuranit dhe të mësuarit tjerëve Kuranin, veçanërisht në këto ditë.

6. Qëndrimi në xhami në mes të namazeve, sidomos qëndrimi në xhami pas namazit të sabahut e deri në agim, lindjen e diellit.

7. Bërja e dhikrit (të përmendurit e Allahut xh.sh., sidomos pas namazit, para gjumit, në mëngjes dhe mbrëmje, duke shqiptuar sa më shumë tehlila (la ilahe il-laAllah), Tekbir (Allahu Ekber), tahmid (Elhamdulillah)).

8. Dhënie e sadakasë (lëmoshës).

9. Thirrja e njerëzve në fenë e Allahut, duke shpjeguar rregullat e fesë së Allahut për ata që kanë nevojë.

10. Ruajtja maksimale dhe largimi nga mëkatet, sidomos mëkateve të mëdha si: gibeti (thashethemnaja), gënjeshtra, shikimi në atë që nuk është e lejuar, kamata, ryshfeti, etj.

11. Shqiptimi i telbijes nga ana e haxhinjëve.

I pari i cili shqiptoi telbijen ka qenë Sumame ibn Usal r.a., sahabi i Pejgamberit s.a.v.s., i cili e pranoi islamin ne vitin e 6 hixhri, i cili ka qenë prijës i shquar dhe i pasur i fisit arab Benu Hanife. Ky para se të pranonte islamin para Pejgamberit s.a.v.s., u drejtua drejtë Mekës për të kryer umren, mirëpo rrugës e pranoi islamin, dhe kështu kërkoi leje nga Pjegamberi s.a.v.s., që të kryen umren për çka kishte bërë edhe nijet përpara. Pejgamberi s.a.v.s. ia mësoi rregullat e umres dhe ia lejoi kryerjen e saj. Kur arriti në Mekë filloi shqiptimin e telbijes (Lebbejke Allahumme lebbejke) në prani të mushrikëve të Mekës, dhe qe i pari mysliman që e shqiptoi telbijen.

Këto janë vetëm disa nga veprat që ne mundemi dhe duhet të bëjmë gjatë këtyre ditëve të bekuara. Gjëja më e rëndësishme në gjithë këtë është që ne të kemi qëllim të pastër për ta bërë këtë vetëm në emër të Allahut dhe kënaqësinë e Tij, me shpresë që të meritojmë mëshirën dhe faljen e Tij.

Shkruan: Mr. Azmir Jusufi, Prizren

(Islampress)

Po ashtu dëshmojmë për pejgamberinë e Muhamedit (savs), i cili na ka mësuar si duhet ta bëjmë ibadetin vetëm për Zotin dhe na ka udhëzuar për takvallëk e devotshmëri. Andaj, i dërgojmë përshëndetje dhe salavate të panumërta atij, familjes, shokëve të tij dhe çdonjërit që i përmbahet thirrjes së tij.

Vëllezër besimtarë!

Sot është dita e gjashtë e muajit dhul-hixhe, që do të thotë se jemi në prag të Bajramit të Kurbanit, i cili sivjet është të martën, më 20 korrik 2021. Prandaj, kjo është kohë ideale për t’i përfunduar përgatitjet për kurbanat tonë, në mënyrë që t’i sigurojmë ata,dhe këtë detyrë fetare ta kryejmë si është më së miri.

Me këtë rast, sot, me lejen dhe ndihmën e Allahut, do t’i kujtojmë disa dispozita dhe rregulla të rëndësishme në lidhje me therjen e kurbanave.

Therja e kurbanit është një dispozitë e cila daton që nga koha e Ibrahimit (a.s.), dhe është përcaktuar me qëllim që njerëzit ta përmendin emrin e bukur të Allahut të Gjithëmëshirshëm. Prandaj, para se të bëhet therja e kurbanit, shqiptohen fjalët: ‘Bismil-lahi Allahu ekber!’Dhe vetëm me këto fjalë, kurbani është i vlefshëm dhe mishi i kurbanit është hallall për t’u përdorur. Nga ana tjetër, ana sociale e këtij ibadeti, e cila pasqyrohet në ndarjen e mishit të kurbanit, del në plan të dytë dhe mund të themi se është e rastësishme. Për këtë Allahu i dashur thotë:

“Te Allahu nuk arrin as mishi i tyre as gjaku i tyre, por te Ai arrin vepra e mirë – e bërë nga ju, kështu Ai – ua ka nënshtruar juve ato, për ta madhëruar ju Allahun, që ju ka udhëzuar (në rrugën e drejtë). Dhe, bamirësve merrju myzhde!” (el-Haxh, 37)

Sipas medhhebit hanefij, therja e kurbanit është vaxhib, për çdo person që nuk është udhëtar (musafi)r dhe posedon një nisab. Pra, kush nuk ka nisab, nuk është i detyruar, por nëse ka mundësi për kurban, ai mund ta therë dhe do të ketë shpërblim për të. Një kurban mjafton për një familje. Pra, nuk duhet edhe burri edhe gruaja edhe fëmijët të therin të gjithë kurban veç e veç, por mjafton një kurban për të gjithë ata në një familje.

Kurbani theret pas faljes së namazit të Bajramit, deri në ikindi të ditës së tretë të Bajramit të Kurbanit. Çdo kafshë që theret para ose pas kësaj kohe të theksuar, nuk konsiderohet kurban, por vetëm si sadakë e zakonshme.

Është më mirë për një njeri që vetë personalisht ta therë kurbanin duke e shtrirë në anën e majtë dhe duke e drejtuar nga kibla. Pastaj ta bëjë therjen me një thikë të mprehur më parë. Nëse dikush nuk mund të therë kurban vetë personalisht, atëherë ai mund të autorizojë dikë tjetër që ta bëjë këtë për të, por do të ishte mirë që së paku të ishte i pranishëm me rastin e therjes. Edhe nëse ai nuk mund të jetë i pranishëm, kurbani përsëri do të jetë i vlefshëm për të. Ajo që është më e lehtë për ne, është që kurbanin ta paguajmë përmes Bashkësisë Islame për nevojat e medreseve tona, pagesa e të cilit edhe sivjet e ka vlerën 120 €. Kjo do të na sigurojë që kurbanët të jenë të rregullt, dhe ne gjithashtu, do ta ndihmojmë punën e medreseve tona, të cilat duhet të përgatisin disa qindra ushqime çdo ditë për fëmijët dhe vëllezërit tanë dhe motrat tona, që shkollohen aty.

Ndërkaq, ata që mund ta organizojnë therjen e kurbanit në shtëpitë e tyre, duhet ta kenë parasysh gjithashtu, se në therjen e një lope si kurban, mund të bashkohen më së shumti shtatë persona me të njëjtin nijet. Por, nëse vetëm njëri prej tyre, nga ata shtatë persona, nuk e ka nijet të therë kurbanin e detyrueshëm, asnjëri nga ata persona nuk do ta ketë kurbanin e vlefshëm. Lopa, e cila është caktuar për kurban, duhet të jetë së paku dy vjeçare, ndërsa delja duhet të jetë një vjeçare.

Dy të tretat ( 2/3 ) e mishit të kurbanit duhet t’u shpërndahen fqinjëve, të afërmve dhe të varfërve, ndërsa një e treta ( 1/3 ) mund të lihet nga shtëpiaku për vete dhe familjen e tij. Gjithashtu, me ato që mbetën nga zorrët dhe eshtrat duhet të ushqehen macet dhe qentë, dhe në asnjë mënyrë nuk duhet të varrosen në tokë, sepse mishi i kurbanit nuk është i shenjtë, kurse për ushqimin e kafshëve fitohet shpërblim nga Allahu i Plotfuqishëm.

Lëkura e kurbanit ose mund të përdoret ose të dhurohet, por në asnjë mënyrë nuk guxon të shitet. Pejgamberi (savs), ka tërhequr vërejtjen se:“Kush e shet lëkurën e kurbanit të tij, ai nuk ka kurban.”

Dhe siç është rregull për të gjitha detyrat fetare, që kur të përmbushen, të pasojë shpërblimi, gjithashtu, është edhe kur bëhet fjalë për kurbanin:“Për çdo qime leshi (të kurbanit), ju do të keni sevap.” –ka thënë Muhamedi (savs). Ai gjithashtu ka thënë:“Kush e ther kurbanin me kënaqësi, duke llogaritur në shpërblimin e Allahut, kurbani i tij,për të do të jetë perde nga zjarri.”

Vëllezër të dashur!

Ju në mesin tonë që jeni në gjendje të therni kurban, si dhe ata që janë të obliguar që ta therin, merrni parasysh fjalët e kësaj hutbeje, kështu që përgatitni me kohë kurbanat tuaj.

I lutemi Allahut të dashur, që të na udhëzojë në Rrugën e Drejtë! Që të na e bëjë më të lehtë përgatitjen e kurbaneve tonë, dhe të gjithë ata që therin kurban t’i shpërblejë me një shpërblim të madh.

I lutemi Allahut të Plotfuqishëm, që të na ndihmojë ta ruajmë fenë islame,
– që t’i ndihmojë vëllezërit tanë në rrezik kudo qofshin,
– që të na japë bereqet në të gjitha gjërat,
– që të na mbrojë nga sprovat që nuk mund t’i përballojmë,
– që t’i mëshirojë prindërit dhe paraardhësit tanë të vdekur,
– që fëmijët dhe pasardhësit tanë t’i bëjë dritë të syve dhe zemrave tona dhe udhëheqës të umetit,
– që të na mëshirojë neve në ditën e Gjykimit, dhe

– që të na nderojë në xhenet me shoqëri të pejgamberëve, të sinqertëve, të shehidëve dhe të njerëzve të mirë! Amin!

Përshtati: Miftar Ajdini

(Islampress)

Allahu i lartëmadhëruar është betuar në këto dita, që nënkupton vlerën e tyre të madhe, e që besimtarët musliman ti shfrytëzojnë dhe të mos dalin të humbur nga kjo vlerë e madhe.

Allahu në Kuran thotë: “ Betohem për muzgun e agimit, dhe për dhjetë netët ( e para të muajit Dhul Hixhxheh )”.  Kur’an 89 / 1 – 2

Ndërsa Pejgamberi Muhamedi a.s. nga shumë hadithe që flet për këto dita, në këtë hadith thotë:

“” Nuk ka dita, që vlera e punëve tek Allahu është më e dashur se në këto dhjetë dita. I thanë Sahabet: As lufta e shenjtë në rrugën e Allahut o i Dërguar i Allahut? Tha: As lufta e shenjtë për hirë të Allahut, përveç se një person që ka dalur në luftën e shenjtë duke sakrifikuar veten dhe pasurine e tij, dhe i ka humbur të dyjat “”.  Transmeton Buhariu

Këto pra, janë ditët më të vlefshme të vitit, ku Muhamedi a.s. thotë: “” Ditët më të vlefshme të dunjasë janë këto dhjetë dita “” . Sahih elxhamiu sagir.

Allahu i madhëruar i nderoi robërit e Tij me këtë dhuratë të madhe, që  ata ta shfrytëzojnë dhe të përfitojnë prej kësaj dhurate  me adhurime, bamirësi, lutje etj.

Shkaku i vlerësimit të këtyre ditëve është se, në këto dita është: Dita e arafatit, kryerja e haxhit me të gjitha veprimet që përmban, dita e Kurban Bajramit, therrja e Kurbanit etj.

Vlera e adhurimeve dhe veprave të tjera të mira, shumëfishohet me shpërblime të mëdha nga Zoti.

Andaj të jemi të vëmendshëm që këtë dhuratë të madhe të Allahut tonë të madhëruar, ta e marrim me shumë seriozitet dhe shumë sinqeritet, që përmes adhurimeve dhe angazhimeve tona, të përfitojmë nga të mirat e Zotit, si në këtë botë, por në veçanti për botën pas vdekjes.

ÇFARË DUHET TË BËJMË NË KËTO DITA

Thotë Pejgamberi Muhamedi s.a.v.s.: “ Nuk ka dita më të mëdha te Zoti dhe punë më e dashur te Zoti se sa në këto dhjetë dita. Thuani sa më shumë gjatë tyre: La ilahe il-lallah,, Allahu ekber,, dhe Elhamdulilah “. ( Ahmedi )

Nga veprimet që është mirë t’i bëjmë në këto dita:

1. Pendimi nga të gjitha mëkatet, duke kërkuar nga Zoti që të na falë mëkatet, duke i theksuar ato. Dhe gjithashtu përmes KËRKIMFALJES ( ESTAGFIRULLAH ),  e që duhet ta themi sa më shumë dhe sa më shpesh.

2. Tu kërkojmë falje njerëzve që i kemi bërë zullum ( padrejtësi ), qoftë përmes fjalës, apo ndonjë veprimi, apo kthimin e borxhit, apo pagesave të veresive etj.

3. Ti kryejmë Namazet Farze me rregull, sepse lënia e namazit farz konsiderohet ndër mëkatet më të mëdha në raport mes njeriut dhe Zotit.

4. Bamirësia ndaj prindërve. Gjithashtu edhe ndaj farefisit tënd të familjes së afërt.

5. Të largohemi nga të gjitha mëkatet. Qofshin ato edhe të voglat sipas mundësive, sepse mëkatet në këto dita janë shumë më të mëdha se në ditët tjera.

6. Agjërimi vullnetar i 9 ditëve, apo edhe ndonjë dite të veçantë nga këto dita. Muhamedi a.s. thotë:  “”Kush agjëron një ditë për hirë të Allahut, atij Allahu do t’ia largon fytyrën nga zjarri për 70 vite ““.  Transmeton  Buhariu dhe Muslimi

7. Sadakë për çdo ditë nga këto dita. Sadaka ka një vlerë të madhe tek Allahu, andaj regjistrojeni veten tuaj në rgjistrin e Allahun, se ishin nga sadakadhënësit për çdo ditë të këtyre ditëve.

8. Namazet nafile, qofshin synetet e 5 farzeve, namazi i natës, namazi i paraditës etj.

9. Leximi i Kur’anit, sepse përmes leximit të Kuranit përfiton ndriçim në varr dhe shpëtim nga zjarri në ditën e gjykimit.

10. Përmendja e shumtë e Zotit. Është ndër adhurimet më të lehta dhe me vlerë shumë të madhe.

Muhamedi a.s. thotë: “.. Thuani sa më shumë në këto dita: La ilahe il-lallah, Elhamdulilah, dhe Allahu ekber “.  Transmeton Ahmedi

11. Preferohet agjërimi i ditës së Arafatit për ata që nuk janë në haxh (( Bedaiu sanaië 2 / 76 )).

Ku për këtë Muhamedi a.s thotë: “” Agjërimi i ditës së arafatit duke e llogaritur për Allahun, i shlyen mëkatet (e vogla) e vitit që po kalon dhe vitit të ardhshëm “”. Transmeton Muslimi, Termidhiu etj.

12. Mundohu që të hulumtosh një familje që ka nevojë, dhe ta gëzosh atë familje, duke i përgatitur ( finansuar ) sofrën e Bajramit dhe duke ia gëzuar fëmijët me veshje për Bajram.

13. Mos rri neglizhent në këto dita duke të ikur koha, por aktivizohu në maksimum me të gjitha format e adhurimit dhe bamirësisë.

14. Të mundohet gjithkush që ta aktivizon familjene tij në këto dita, përmes adhurimeve të përbashkëta dhe lutjeve për mirësi, dashuri dhe harmoni familjare.

15. Bëhu shkaktar që ta tërheqësh dikë në këto të mira, dhe mos lejo që dikush të të tërheq ty nga këto të mira të mëdha të Zotit.

Mr. Ragmi Destani

(Islampress.ch)

Përgjatë historisë, kushtet e punës kanë qenë të ndryshme, shpeshherë mizore, andaj kjo mizori, padrejtësi dhe ky mund i detyroi punëtorët që të luftojnë për më mirë, dhe nga ai mund dhe ajo luftë lindi kjo ditë e sotme me emrin “festa e punës”. Në luftën e tyre, ata as që mund ta paramendonin se kjo do të ishte vërtet një “festë” – një ditë e zbrazët nga çdo mendim për kushte më të mira pune, ditë e zbrazët nga çdo diskutim për kushte më të mira dhe punë më efikase, ditë e zbrazët nga biseda se puna, përveçse rrugë drejt ushqimit, veshjes dhe shtëpisë, është edhe vepër që na bën njerëz dhe obligim që e urdhëron Krijuesi.

Dita në të cilën ata e fituan betejën për t’u vlerësuar, që ata për të cilët punojnë ta dinë se edhe ata janë njerëz dhe kanë nevojë të njëjta si punëdhënësi, jashtë planit dhe dëshirës së tyre u shndërrua në një ditë në të cilën njeriu u dorëzohet instinkteve, dëshirave të veta dhe e redukton veten në radhën e atyre që nuk duhet të punojnë për ushqim, për veshje, për shtëpi. Ndërsa kjo ditë ekziston që ta ndërgjegjësojmë vetveten për rëndësinë e punës, dhe atë të punës së ndershme, rëndësinë e shpërblimit adekuat për punën, rëndësinë e kënaqësisë së dyanshme, si të punëdhënësit ashtu edhe të punëtorit. Në gjuhën kuranore, për fjalën punë përdoret termi amel. Nëse e lexoni Kuranin, do të shihni se kjo fjalë shpesh përkthehet si “vepër”, dhe njerëzit e vetëdijshëm, besimtarët, janë të prirur drejt veprave të mira. Kurani nuk ka lënë pa përmendur se ky amel mund të jetë edhe i keq, i shëmtuar, i atillë që çon drejt dështimit në të dyja botët.

Çfarë festohet në vendin tonë sot? Festohet pabarazia, mungesa e bashkëndjesisë, festohet mundi i punëtorit, agonia e pensionistit dhe të ardhurat enorm të larta të atyre që duhet të kujdeseshin që mundi të ishte më i vogël dhe që agonia e pensionistëve të shndërrohej në lumturi jete në moshën e tretë. Ata që duhet të kujdeseshin që mundi dhe agonia të mos ekzistonin, ata me kënaqësi shikojnë se si mundi i punëtorit dhe agonia e pensionistit mjegullohen nga tymi i skarës dhe i fërkojnë duart të kënaqur, të vetëdijshëm se, për kënaqësinë e tyre, asgjë nuk do të ndryshojë as për ta dhe as për punëtorët. Ndërsa ata që më 1 maj të vitit 1886 u vranë duke luftuar kundër mundit dhe përfunduan në trekëndëshat e varjes, me hidhërim, madje edhe me mëshirë, e vështrojnë të gjithë këtë nga diku dhe thonë: “Sot nuk i dorëzohet tymit të skarës dhe erës së mishit të pjekur, por bisedës se si të punojmë më mirë, se si të prodhojmë më shumë, se si shteti t’i shërbejë kësaj dhe, se si të mos ikin fëmijët tanë nga fabrikat tona në fabrikat e të huajve.”  Dhe që ju punëtorë ta pyesni veten: “Si u bë që nga këta tanët, përfaqësuesit tuaj në parlamente dhe ministra, askush nuk shkoi në vend të huaj që të jetë përfaqësues dhe ministër sepse në vendin e tij nuk e ka mirë?”

Këtë ditë, 1 majin, ne ua kemi lënë juve jo që në të ta mjegulloni mundin tuaj, por që të luftoni që të mirat të jenë të shpërndara drejtë dhe që edhe fëmijët tuaj, si fëmijët e atyre që nuk shkojnë në fabrika e kanë rroga të mëdha, të jetojnë njësoj të lumtur. 1 majin ta imagjinoni se si duhet të dukej dita e tij (dita e 1 majit):

“Sot të ulen deputetët e parlamenteve tona dhe sindikatat dhe të merren vesh se çfarë duhet bërë që të jetë më mirë për të gjithë dhe që të gjithë së bashku t’i shërbejmë të ardhmes sonë.

Të ulen punëdhënësit dhe punëtorët dhe të bisedojnë se çfarë duhet bërë që të avancohet prodhimi, të arrihet cilësi më e mirë, të jemi konkurrentë në tregjet botërore, në mënyrë që të gjithë së bashku t’i shërbejmë të ardhmes sonë.

Të ulen dhe bisedojnë punëdhënësit mes vete dhe kërkojnë zgjidhjet më të mira se si t’ua përmirësojnë punëtorëve kushtet e punës, që të gjithë së bashku t’i shërbejmë të ardhmes sonë.

Të ulen punëtorët dhe bisedojnë mes vete se si të punojnë në mënyrë më efikase dhe me më shumë përkushtim, duke avancuar kështu firmën e tyre dhe duke fituar më shumë edhe për vete edhe për punëdhënësin, e kështu të gjithë së bashku t’i shërbejmë të ardhmes sonë.”

Sot, megjithatë, punëtorët ulen pranë lumenjve, përrenjve, në vendpikniqe dhe me tymin e skarës e mjegullojnë mundin e tyre; punëdhënësit i shijojnë destinacionet e largëta turistike; ndërsa kryeministrat, ministrat dhe deputetët mbase diku ulen dhe bisedojnë se si t’ia sigurojnë vetes edhe një mandat mospune me rroga të larta, dhe kështu të gjithë punojnë kundër të ardhmes sonë.

Prandaj, gëzuar 1 Majin – ditën e asgjësë, me lutjen drejtuar Zotit që të na ndihmojë ta kuptojmë se jemi njerëz. Amin.

Hatib: Izet ef. Čamdžić

Përshtati në shqip: Miftar Ajdini

(Islampress)

Të nderuar vëllezër e motra!

Dje, më 23 prill, u shënua Dita Ndërkombëtare e Librit – një ditë që na kujton vlerën e dijes, leximit dhe edukimit. Për ne si muslimanë, kjo ditë ka një domethënie edhe më të madhe, sepse shpallja e librit tonë, Kur’anit fisnik, fillon me urdhrin hyjnor: “Ikre’ – Lexo!”. Kjo është thirrja e parë që iu drejtua njerëzimit përmes të Dërguarit a.s.: të lexojmë, të mendojmë, të kuptojmë dhe të kërkojmë dije.

Allahu xh.sh. thotë:
“Thauj: A janë të barabartë ata që dinë dhe ata që nuk dinë?” (Ez-Zumer, 9).
Dhe gjithashtu: “O Zoti im, ma shto dijen!” (Taha, 114).

Këto ajete na tregojnë se dija është një dhuratë e madhe dhe një përgjegjësi e madhe. Njeriu mund të besojë edhe pa dije, por vetëm me dije e kupton përmasën dhe thellësinë e besimit, kupton namazin, agjërimin, zekatin, haxhin, jetën dhe kupton edhe sprovat e jetës.

Të dashur besimtarë!

Libri është për mendjen tonë si dritarja për shtëpinë. Ashtu si dritarja sjell dritë dhe ajër të freskët, libri sjell ndriçim për mendjen dhe hap horizonte të reja. Një shoqëri që lexon është shoqëri që përparon, ndërsa një shoqëri që largohet nga libri bie në padije dhe stagnim.

Është thënë se “për ta shkatërruar një kulturë, nuk ke nevojë t’i djegësh librat. Mjafton t’i bësh njerëzit të ndalojnë se lexuari.” (Ray Bradbury).

Shkrimtari me famë botërore, Umberto Eco, thotë: “Kush nuk lexon, në moshën 70-vjeçare ka jetuar vetëm një jetë; kurse kush lexon ka jetuar mijëra jetë.”

Dikush tjetër kishte shkuar aq larg sa që kishte menduar se edhe Xhenneti është një bibliotekë me libra!

Fatkeqësisht, sot shumë prej nesh e kanë lënë pas dore leximin. Shpesh themi “nuk kemi kohë”, por koha harxhohet në gjëra më pak të dobishme. Ndërkohë, kërkimi i dijes është obligim për çdo musliman dhe muslimane.

Pejgmaberi a.s. në hadith thotë: “Kërkimi i dijes është obligim për çdo musliman.” (Ibn Maxhe)

Sahabiu i njohur Muadh ibn Xhebel r.a. ka thënë se kërkimi i dijes është adhurim, ndërsa mësimi i saj është sadaka. Me dije Allahu i ngre njerëzit në shkallë të larta dhe i bën udhërrëfyes për të tjerët.

Të nderuar xhemat!

Le ta rikthejmë librin në jetën tonë dhe në familjet tona. Le të lexojmë çdo ditë, qoftë edhe pak. Le të lexojmë nga Kur’ani, nga hadihet e Pejgamberit a.s., nga aforizmat e Sami Frashërit dhe nga letërisia e bukur shqiptare. Le t’i edukojmë fëmijët tanë me dashurinë për librin duke qenë vetë shembull për ta. Shtëpitë tona të mos jenë vetëm vende pushimi, por vende ku lexohet, mësohet dhe përmendet Allahu.

Në përfundim, le ta kujtojmë se dija është dritë dhe fuqi, ndërsa padija është errësirë dhe dobësi. Le të jemi prej atyre që kërkojnë dije dhe e zbatojnë atë në jetën e tyre.

Lusim Allahun xh.sh. që të na shtojë dijen e dobishme, të na bëjë prej atyre që lexojnë, mësojnë dhe veprojnë sipas saj. Amin.

24.04.2026, e premte

(Hfz. Mehas Alija, Hutbe e mbajtur në xhaminë El-Hidaje në St.Gallen)

Hoxhë Korab Hajraj